Emission radio : Une brève histoire de l’Espéranto (3) – Radio-elsendo : Mallonga historio de Esperanto (3)

– – –

esperanto 1914

– – –

HE03. Mallonga historio de Esperanto (3) – 06/04/17
La 1914a kastastrofo (sekvo)

(elsendo aŭdebla en la franca, kaj esperante – Tom kompilis dokumentojn) – Jean-Louis akceptas Michel Fontaine kaj Tom, arkeologiston, historiiston kaj lokan esperantiston, kiu prezentos kelkajn elsendojn pri historio de Esperanto.

La dekreto de ĝenarala mobilizado aperas en la tago mem de la malfermo de la 10a Universala Kongreso en Parizo. Multaj esperantistoj blokitiĝis en Francio. Se la germana « karavano » estis haltigita antaŭ sia atingo Parizon, la britaj esperantistoj renkontas amaran surprizon ricevi nenian akcepton de la francaj esperantistoj kaj trovi urbon sen disponeblaj taksioj.

Duobla puno ! « Mortigite en ovo » la Kongreso fariĝas ankaŭ grava financa problemo.

Post la paniko de la unuaj tagoj, la transportoj poiomete reorganiziĝas. La esperantistoj plu ĉeestantaj povas foriri en iom pli bonaj kondiĉoj. Restas doloro konscienciĝi, ke ili nun estas oficiale malamikoj, kontraŭ siaj pacaj idealoj…

 

HE03. Une brève histoire de l’Espéranto (3) – 06/04/17
La catastrophe de 1914, suite…

 Le décret de mobilisation générale paraît le jour-même de l’ouverture à Paris du 10ème Congrès Universel d’Espéranto. Bien des espérantistes se retrouvent coincés en France. Si la « caravane » espérantiste allemande a été stoppée avant Paris, les espérantistes britanniques ont la mauvaise surprise de n’être pas accuillis dans les gares par les samideanoj français, et d’arriver dans une ville sans plus de taxis disponibles.

Le congrès tué dans l’oeuf est aussi, bien entendu, un grave problème financier.

Après la panique des premiers jours, les transports se remettent en place peu à peu. Les espérantistes encore présents peuvent alors repartir dans des conditions un peu meilleures. Reste la douleur de se savoir maintenant officiellement ennemis, malgré les idéaux de paix…

– – –

« Le Figaro » parolas pri Esperanto

– – –

Le Figaro bannière

– – –

« Saluton, kara leganto. Eble ĉarmos vin, scii per la legado de tiu ĉi artikolo, ke Le Figaro ekuzas Esperanton? Okaze de la 100-a morto-datreveno de la iniciatoro, nia gazeto ĉiuokaze estas feliĉa festi kun vi la datrevenon. »

Le Figaro – 13 04 2017

– – –

« Le Figaro » parolas pri Esperanto

Okaze de la 100a datreveno de la morto de Ludoviko ZAMENHOF, « Le Figaro », grava franca gazeto, intervjuis Didier LOISON, vicprezidanton de Espéranto-France, kaj Bruno FLOCHON, respondulon de la Strasburga Klubo, ankaŭ vicprezidanton de Espéranto-France, pri situacio de la internacia lingvo, aparte en Francio. Dankon al Miori, kiu transdonis la artikolon (tute en la franca).

« Le Figaro » parle de l’Espéranto

A l’occasion du centième anniversaire de la mort de Ludwig ZAMENHOF, le Figaro a interviewé Didier LOISON, vice-président d’Espéranto-France, et Bruno FLOCHON, responsable du club de Strasbourg et autre vice-pésident d’Espéranto-France, à propos de la situation de la internacia lingvo, notamment en France. Merci à Miori, qui a transmis l’article (entièrement en Français).

 

ANNIVERSAIRE – Le médecin et linguiste Ludwik Zamenhof, aurait eu 158 ans ce 14 avril. À l’occasion de l’anniversaire de sa mort, il y a cent ans, en 1917, Le Figaro revient sur son invention: l’espéranto. Une langue aujourd’hui parlée par un peu plus d’un million de locuteurs, séduits par sa facilité, son aspect pratique et humaniste.

 

«*Saluton, kara leganto. Eble carmos vin, scii per la legado de tiu ci artikolo, ke Le Figaro ekuzas Esperanton? Okaze de la 100-a morto-datreveno de la iniciatoro, nia gazeto ciuokaze estas felica festi kun vi la datrevenon.» Bonjour cher lecteur. Peut-être seras-tu charmé d’apprendre que Le Figaro s’est mis à l’espéranto en lisant cet article? À l’occasion du centenaire de la mort de son créateur, notre journal est en tous les cas heureux de fêter avec toi, son anniversaire.

Hier, dialecte local, l’espéranto est aujourd’hui un langage mondial. Malgré son Lire la suite

Nataŝa kaj Tom provas kelkajn koreajn pladojn! Natacha et Tom essaient quelques plats coréens !

– – –

Tom

– – –

Natacha– – –

Nataŝa kaj Tom tre trafe komencis prepari la venontan Seulan UK-n !
Ili decidis malkovri la pli kaj pli faman korean kuirarton.
Ĉi-foje, ili provas kuiri «Okĉajuk-n ».
Nepre elŝatu la PDF-n !

Ni regule publikigos la bongustajn provojn de Nataŝa kaj Tom,
ĝis alveno de la UK.
Ne forgesu vi legi la gravan enkondukon, sube.
Bonan apetiton !

옥자육

Klarigoj pri staĝoBeB korea kuirarto – 01
Gastronomie coréenne – 01
(esperante kaj france)
옥자육 – Okchayuk – Okĉajuk

– – –

Klarigoj pri staĝo   Enkonduko – Introduction

– –

Tom et Natacha ont commencé à préparer le Congrès Universel de Séoul
de façon très pertinente !
Ils ont décidé de découvrir la gastronomie coréenne,
de plus en plus fameuse en Europe !
Cette fois-ci, ils cuisinent le « Okchayuk » !
A télécharger absolument !

Nous publierons régulièrement les succulents essais de Natacha et Tom,
jusqu’à l’avènement du Congrès Universel.
N’oubliez pas de lire l’introduction, importante.
Bon appétit !

Ne kredeble!

Eĉ mi, koreino ne konis la pladon,옥자육 !

Mirinde, la plado estas kvazaŭ artaĵo !

Gratulojn al Tom & Natacha kaj mi salivas.

Ana

– – –

Emission radio : Une brève histoire de l’Espéranto (2) – Radio-elsendo : Mallonga historio de Esperanto (2)

– – –

Gaumont Palace - 10a UK -1914(Alklaku por grandigi – Cliquer pour agrandir)

– – –

HE02. Mallonga historio de Esperanto (2) – 27/03/17
La 1914a kastastrofo

(elsendo aŭdebla en la franca, kaj esperante – Tom kompilis dokumentojn) – Jean-Louis akceptas Michel Fontaine kaj Tom, arkeologiston, historiiston kaj lokan esperantiston, kiu prezentos kelkajn elsendojn pri historio de Esperanto.

La 1914a pariza Universala Kongreso jam montriĝas kiel escepta evento. 3683 esperantistoj pretis kunveni !… Je la malfermo de la Kongreso, en la mateno de la 1a de aŭgusto, ĉio estis normala. Ĉirkaŭ tagmezo, oni ekmencias pri la internacia situacio. Je la 17a, oni informiĝas, ke la dekreto de ĝenerala mobilizado de francaj armeoj aperis antaŭ unu horo…

Ĉiuj panike provas reveni hejmen. Inter popolamasoj, kiuj troplenigis la staciojn, multaj esperantistoj ne parolis france…kaj… inter ili, iuj jam fariĝis malamikoj, sekve de la dekreto de mobilizado.

Nur en tiu momento, atingas Parizon britaj esperantistoj, kiuj ne komprenas, kio okazas en Francio, kaj kial la stacioj invaditaj preskaŭ ne plu havas siajn laboristojn ! La 2an de aŭgusto, je la 5a matene, afiŝoj aperas, avertante fremdulojn foriri antaŭ la venontaj 24 horoj, aŭ informi la policistojn pri sia fiksa adreso.

La situacio rapide fariĝas danĝera por Germanoj. La francaj esperantistoj kompreneble helpos al siaj samideanoj…

 

HE02. Une brève histoire de l’Espéranto (2) – 27/03/17
La catastrophe de 1914

Le Congrès Universel d’Espéranto de 1914 à Paris s’annonce comme un événement exceptionnel. Il devait réunir… 3683 espérantistes !… A l’ouverture du congrès, le matin du 1er août 1914, tout était normal. Vers midi, on commence à discuter de la situation internationale. A 17 heures, on apprend que le décret de mobilisation générale des forces armées françaises est paru une heure plus tôt…

Tout le monde a essayé de rentrer chez soi. Parmi les foules qui encombraient les gares, beaucoup d’espérantistes ne parlaient pas Français, et… parmi eux certains venaient d’acquérir la qualité d’ennemi, suite à la parution du décret de mobilisation.

A ce moment arrivent seulement à Paris les espérantistes britanniques, qui comprennent mal ce qui se passe en France, et pourquoi les gares surpeuplées sont presque désertées de leurs employés ! Le 2 août à 5 heures du matin, des affiches sont collées, sommant les étrangers de partir dans les 24 heures, ou de donner une adresse fixe au commissariat.

La situation devient vite dangereuse pour les ressortissants allemands. Les espérantistes français aideront bien sûr leurs samideanoj allemands.

– – –

Eble, iutage… – Un jour, peut-être…

– – –

« Unua-de-aprila artikolo »…
Tamen… Eble, iutage…
Dankon al Fabien TSCHUDY, kiu transdonis la videon.

– –

Emission radio : Une brève histoire de l’Espéranto (1) – Radio-elsendo : Mallonga historio de Esperanto (1)

– – –

Joseph Evrot

– – –

HE01. Mallonga historio de Esperanto (1) – Marto 2017

(elsendo aŭdebla en la franca, kaj esperante – Tom kompilis kaj esperantigis dokumentojn) – Jean-Louis akceptas Michel Fontaine kaj Tom, arkeologiston, historiiston kaj lokan esperantiston, kiu prezentos kelkajn elsendojn pri historio de Esperanto, kaj Michel Fontaine. Ekde 1887 ĝis 1914, la unuaj progessoj de Esperanto estis fulmaj. Samtempe, en Bourg-en-Bresse, profesoro Joseph Favrot estis pioniero : li organizis publikan prelegon pri la internacia lingvo. Partoprenis ĉirkaŭ 500 loĝantoj, el kiuj multe da lokaj eminentuloj. Je 1905, Hector Hodler kaj Theophile Rousseau fondis en Bourg UEA (Universala Esperanto Asocio).

 

HE01. Une brève histoire de l’Espéranto (1) – Mars 2017

Jean-Louis reçoit Michel Fontaine et Tom, archéologue, historien, et espérantiste local, qui vient commencer une série d’émissions sur l’histoire de l’Espéranto. De 1887 à 1914, l’Espéranto a progressé très vite. Dans le même temps, le professeur Joseph Evrot fera oeuvre  de pionnier de à Bourg. Il a organisé une conférence sur la langue internationale, à laquelle participèrent environ 500 personnes, parmi elles les plus éminentes personnalités locales. En 1905, Hector Hodler et Théophile Rousseau fondent à Bourg UEA, l’association mondiale d’Espéranto.

Naturon kaj homon Dio kreas, la homo poezion kaj amon kreas.

– – –


Ŝi nomiĝas JANG Yun ha, kaj, esperante, Juna.
Ŝi esperantiĝis antaŭ nelonge.
Ŝi estas instruistino en la Feliĉa Lernejo,
ĉe nia ĝemeligita korea organizaĵo LLG.

Ŝi enscenigis poezian filmeton,
kadre de la fama ĉina konkorso « Teo kaj Amo ».

Se, kiel ni, vi adoras la filmeton,
bonvolu voĉdoni, tie
(por la 15a prezentita filmeto).

Verkis la poemon : HAN Yong-un
Esperantigis la tekston : CHOE Taesok

C’est le moment de voter ! ^^
( ici – 15ème court métrage présenté)
– – –


Artisto

Mi estas mallerta pentristo.
Mi kuŝis maldorma en lito
kaj fingron surmetis surbrusten
kaj pentris la nazon kaj buŝon de vi
kaj eĉ la kavetiĝon de viaj du vangoj.
Mi tamen pentrante forviŝis centfoje la globojn de viaj okuloj,
sur kiuj ajntempe flosiĝas ridetoj.

Mi estas timema kantisto.
Najbaroj foriris, insektoj jam ĉesis ĉirpadi,
kaj volis mi kanti la kanton, kiun vi instruis,
sed kanti ne povis mi
pro timo pri kato dormema.
Mi tial kviete ĥorkantis,
jen kiam venteto ektuŝis paperon pordspacan. .

Mi ja ne talentas por iĝi lirika versisto.
Malŝatas mi skribi tiaĵon, kiel ‘plezuro’, ‘malĝojo’ kaj ‘amo’.
Deziras mi skribi tiele pri viaj vizaĝo, voĉsono kaj paŝo.
Mi skribos pri viaj loĝdomo kaj lito kaj ankaŭ ŝtoneto,
kiu troviĝas en via florbedo.

Aŭtoro: HAN Yong-un
Traduko: CHOE Taesok

– –

« Esperanto en la lernejo »

– – –

LME - Marrto 2017 - TAP Agadoj

– – –

TAP LME(Alklaku por grandigi – Cliquer pour agrandir)

– – –

Ĵus aperis en la N° 598 de « Le Monde de l’Espéranto » (LME),
artikolon pri niaj agadoj en lernejoj,
skribita de Michel Sarbach.

Pliaj novaĵoj pri « Esperanto en la lernejo » en Francio tie
(p. 8 —> p. 13).

– – –

Vient de paraître, sous la plume de Michel Sarbach,
dans « Le Monde de L’Espéranto » (LME) numéro 598,
un aticle sur nos actions dans les écoles.

Plus d’informations sur l’Espéranto à l’école » en France ici
(p. 8 —> p. 13).

– –

Kuraĝon Chantal, kaj dankon !

– – –

Chantal(Alklaku por grandigi – Cliquer pour agrandir)

Kuraĝon, Chantal !

Lastan mardon, Miori, Tea, Mikru kaj Michel vizitis Chantal en hospitalo… Depost kelkaj monatoj, ŝi grave malsaniĝis, kaj batalas por rapide resaniĝi… Kun ŝi, ni manĝis ĉokoladon kaj kvartelan kukon preparitan de Tea, kantis kaj multe ridis, informis ŝin pri novaĵoj de la asocio…

Ŝi tre ĝojis, ke ni ĵetis demandojn pri la reapero de Esperanto en Bourg-en -Bresse. Fakte, ŝi lanĉis la nunan E°-asocion en la jaro 1999, kaj fariĝis la unua prezidantino.

Tion ŝi rakontis en iu radioelsendo, kiun oni povas (re)aŭskulti ĉe :

Radio-elsendo CR6 – (en la franca – aŭskultu ekde 05:55 ĝis 08:00)

Estus bone, ke ŝi ricevus multe da poŝtokartoj por kuraĝigi ŝin :

Sino Chantal Bécheret – Hôtel Dieu – Servo Lulli – Ĉambro 52 – 01 000 Bourg- en-Bresse – Francio

Michel Fontaine

– – –

La redaktoro de la blogo sendas specialan koran saluton al Chantal, denove dankante ŝin, pro ŝi revivigis Esperanton en Bourg : Chantal ŝanĝis, ŝanĝas, ŝanĝos ne nur sian vivon, sed ankaŭ tiujn de multaj homoj…  –  Jeff

– – –

Courage, Chantal !

Mardi dernier, Miori, Tea, Mikru et Michel ont rendu visite à Chantal à l’hôpital… depuis quelques mois, elle est tombée gravement malade, et se bat pour retrouver la santé… Avec elle nous avons mangé du chocolat et un gâteau géorgien préparé par Tea. Nous avons chanté et beaucoup ri, et l’avons informée des dernières nouvelles de l’association…

Elle a été très joyeuse, et nous lui avons posé des questions sur la réapparition de l’Espéranto à Bourg. Effectivement, elle a relancé l’association en 1999, et en est devenue la première présidente.

Elle l’a raconté dans une émission de radio qu’on peut réécouter ici :

Emission radio CR6 – (écouter de 05:55 à 08:00)

Ce serait bien qu’elle reçoive beaucoup de cartes postales d’encouragement :

Mme Chantal Bécheret – Hôtel Dieu – Service Lulli – Chambre 52 – 01 000 Bourg-en-Bresse – France

Michel Fontaine

– – –

Aŭstralia Esperanto-Kongreso – Congrès australien d’Espéranto

– – –

(Alklaku por grandigi – Cliquer pour agrandir)

– –

Aŭstralia Esperanto-Kongreso

Kiam Miŝela demandis al mi ĉu mi volus iri Aŭstralien, mi respondis « Estos somero, tro varmos » … Du monatojn poste, de la 6a ĝis la 14a de januaro 2017, ni partoprenis en la Brisbana Kongreso…. Kaj efektive varmegis !

Tiu evento okazis en la Internacia Domo de la Kvinslanda Universitato, situanta en tre bela loko, apud Brisbana rivero, en subtropika vegetalaro. Birdoj, didelfoj, gekoj vizitis nin.

Inter la 47 ĉeestantoj, 3 venis el Novzelando, 1 el Indonezio, 1 el Ĉinio, 1 el Filipinoj kaj 5 el Francio.

Ni elektis sekvi la duflankan kurson de Trevor Steele. Unue li deziris ke ĉiuj kursanoj prezentu erojn de la historio de Esperanto. Miŝela kaj mi elektis la vivon de Edmond Privat. Due, li mem prezentis diversajn historiajn epokojn de la mondo kaj de Aŭstralio.

Dank’al la prelegoj, ni pli bone malkovris Aŭstrialan historion.

Trevor rakontis pri Warri kaj Yatungka, aboregina paro kiu estas konsiderata kiel la lastaj nomadoj en Aŭstralio. Ili edziniĝis kontraŭ la leĝoj de sia tribo, kaj vivis solaj dum 30 jaroj en Aŭstralia dezerto. En 1977 ili estis trovitaj kaj tiam forlasis nomadan vivon, sed mortis 2 jarojn poste.

Plue, Trevor parolis pri BlankaAŭstrialio-Politiko. Sandor prelegis pri la vivkondiĉoj de rifuĝintoj en Aŭstralio. Helen prezentis sian laboron ĉe aborigenoj.

La tuttaga ekskurso veturigis nin al Koala parko. Ni povis vidi ne nur koalojn, sed ankaŭ kanguruojn, serpentojn, lacertojn, papagojn, alcionojn, ornitorinkon, diablon de Tasmanio, sovaĝajn hundojn (dingojn).

Poste ni veturis al la monteto Coot-tha, de kie estis tre bela vido super Brisbano. Sekvis vizito al la vasta botanika ĝardeno.

JoMo, franca kantisto, prezentis la okcitanan lingvon, kaj kompreneble koncertis. Aliaj diversaj agadoj estis proponitaj : kantoj, teatraĵetoj, vizito de artgalerio de Kvinslando, ridigaj ekzercoj, ludvespero, …

Ni ŝatis la amikan etoson de tiu renkontiĝo.
Estis tre agrabla momento.

Miori

Congrès australien d’Espéranto

Lorsque Miŝela me demanda si je voulais aller en Australie, je répondis « Ce sera l’été, il fera trop chaud » … Deux mois plus tard, du 6 au 14 janvier 2017, nous participions au congrès de Brisbane … Et effectivement il faisait très chaud !

Cet évènement se déroulait dans la Maison Internationale de l’Université du Queensland, située dans un bel endroit, à côté de la rivière Brisbana, au milieu d’une végétation subtropicale. Oiseaux, opossums, geckos, étaient au rendez-vous.

Parmi les 47 congressistes, 3 venaient de Nouvelle Zélande, 1 d’Indonésie, 1 de Chine,1 des Philippines et 5 de France.

Nous avons choisi de suivre le cours de Trevor Steele, composé de deux parties. Premièrement, il désirait que les participants présentent eux-mêmes un peu de l’histoire de l’Espéranto. Avec Miŝela  nous avons choisi la vie d’Edmond Privat. Deuxièmement, lui-même présentait différentes époques historiques du monde et de l’Australie.

Les exposés nous ont permis de mieux comprendre l’histoire de l’Australie.

Trevor raconta l’histoire de Warri et Yatungka, couple aborigène. Ils sont considérés comme étant les derniers nomades en Australie. Ils se sont mariés contre les lois de leur tribu et ont vécu seuls pendant 30 ans dans le désert australien. En 1977 ils ont été retrouvés et ont abandonné la vie nomade, mais 2 ans plus tard ils décédaient.

De plus, Trevor a parlé de la politique de l’Australie blanche. Sandor a fait un exposé sur les conditions de vie des réfugiés en Australie. Helen a présenté son travail chez les aborigènes.

La journée d’excursion nous a conduits au parc des koalas. Nous avons pu voir non seulement des koalas, mais encore des kangourous, des serpents, des lézards, des perroquets, des martins-pêcheurs, un ornithorynque, un diable de Tasmanie, des dingos (chiens sauvages).

Ensuite, nous nous sommes rendus sur le mont Coot-tha pour un très beau point de vue sur Brisbane. A suivi la visite du magnifique jardin botanique.

JoMo, notre chanteur français, a présenté la langue occitane, et bien sûr s’est produit en concert.

D’autres activités étaient proposées : chants, théâtre, musée, rire, jeux …

Nous avons apprécié l’atmosphère amicale de cette rencontre.

Ce fut un très agréable moment.

Miori

 

Emission radio : l’épicerie solidaire – Radio-elsendo: la solidara ĉiovendejo

– – –

bureau-epicerie-solidaire(Alklaku por grandigi – Cliquer pour agrandir)

Marie-France SARBACH (la 4a persono de la dekstra flanko) prezidas la solidaran ĉiovendejon ekde junio 2016. Oni vidas ŝin tie inter membroj de la estraro de la asocio, kiu funkcias dank’al 45 salajruloj kaj bonvoluloj (foto  Le Progrès).

Marie-France SARBACH (4ème personne en comptant depuis la droite) préside l’épicerie solidaire depuis juin 2016. On la voit ici entourée des membres du bureau de l’association, qui fonctionne grâce à 45 salariés et bénévoles (photo Le Progrès)

logo épicerie solidaire

107. –  Marie-France / La « solidara ĉiovendejo » — 09 02 2017

(elsendo sen traduko, tute en la franca) – Hodiaŭ, nia samasocianino Marie-France parolas al ni pri la « solidara ĉiovendejo », kiun ŝi aktive prezidas en Bourg en Bresse. Ĉi tiun organizaĵon vizitis ni dum la staĝo pri vivalternativaĵoj en julio 2015, kun internaciaj geamikoj, kaj interesiĝis pri la principoj de tia populara edukado : respekto de digneco al ĉiuj helpitoj, partigo de scioj (ekz : internaciaj receptoj, manĝoj kaj kulturaĵoj, vizito de teatrejo kaj kinejo), malfermo al aliuloj. Kompreneble, Esperanto ne kuŝas ekstere de tiu spirito, helpante nin informiĝi, ke ekzistas en la mondo multe da similaj solidaraĵoj.

107.  – Marie-France / L’épicerie solidaire — 09 02 2017

(émission entièrement en Français) – Aujourd’hui, notre associée Marie France nous parle de « l’épicerie solidaire », qu’elle préside activement à Bourg en Bresse. Nous avions visité cette organisation pendant le stage sur les alternatives de vie en juillet 2015, avec des amis de diverses nationalités. Et nous nous étions intéressés aux principes de cette forme d’éducation populaire : respect de la dignité de tous les bénéficiaires de l’aide, ouverture aux autres, partage des savoirs (par exemple : de recettes internationales, de repas et de cultures, de théâtre et de cinéma). L’Espéranto n’est évidemment pas en dehors de cet esprit-là, en nous aidant à nous informer qu’il existe dans le monde beaucoup de solidarités semblables.

– –

Daŭra babilrondo – Un cercle de discussion qui dure.

 

(alklaku por grandigi – cliquer pour agrandir)

Daŭra babilrondo.

Ĉiun lundon, je la 8a kaj 30 (eŭropa horo), je la 12a kaj duono (en insulo Reunio), je la 16a kaj duono en Azio, dum jam deko da jaroj, kelkaj esperantistoj renkontiĝas por babili unu horon.
Ili kunvenas ne per ia aviadilo, sed per sia komputilo aŭ « smartfono », interparolante kaj vidante unu la alian, danke al la socia programo “skype”.
Ili akompanas la renkontojn per fotoj aŭ dokumentoj por malkovri kaj komenti kulturaĵojn, vivmanierojn, receptojn…
Tiel ili akiras pli da lingvokapablo, aldonas sciojn kaj vortojn en sian sakon, kaj nutras sian neestingeblan scivolemon pri la mondo.
Inter multe da diversaj temoj tuŝitaj, jen kelkaj fotoj kiel ekzemploj de iliaj feliĉaj diskutoj :
1 – celebro de antaŭuloj en Koreio.
2 – Liono kiel « lumurbo ».
3 – Ok metrojn alta pipo en ĵurasa urbo Saint Claude.
4 – Ŝuoj ĉe la enirejo de ĉina templo.
5 – Migranta abelaro.
6 – La cirko « Razuy » de Barcelono (desegnita de Klara).
7 – Barata artaĵo.
8 – Vulkano ĵus reaktiva en insulo Reunio (oriente de Madagaskaro).

Michel Fontaine

 Un cercle de discussion qui dure.

Chaque lundi, à 8h30 en Europe, 12h30 à La Réunion, à 16h30 en Asie, depuis déjà une dizaine d’années, quelques espérantistes se rencontrent pour bavarder pendant une heure.
Ils ne viennent pas en avion, mais avec leur ordinateur ou « smartphone », discutant et se voyant grâce au programme « skype ».
Ils accompagnent les rencontres de photos ou de documents pour découvrir et commenter des éléments de culture, de vie, des recettes.
Ainsi acquièrent-ils une plus grande capacité de langue, ajoutent-ils dans leur sac des connaissances et des mots, et nourrissent-ils leur insatiable curiosité du monde.
Parmi beaucoup de thèmes divers abordés, voici quelques photos comme exemples de leurs discussions heureuses :
1 – célébration des ancêtres en Corée.
2 – Lyon « ville lumière ».
3 – Une grande pipe de 8 mètres à Saint Claude (Jura).
4 – Chaussures à l’entrée d’un temple chinois.
5 – Un essaim d’abeilles en train d’émigrer.
6 – Le cirque « Razuy » de Barcelone (dessiné par Klara).
7 – Art indien.
8 – le volcan « Piton de la Fournaise » de nouveau actif à la Réunion
       (à l’est de Madagascar).

Michel Fontaine

Emission radio : Kanzonoj de Georges Brassens

– – –

BrassensGeorges Brassens (1921 – 1981)
– –

106. –  Kanzonoj de Georges Brassens – 26 janvier 2017

Jean-Louis Gayet respondas al speciala demando de aŭskultanto : «Kial vi publikigas, per lokalaj radiostacioj, esperantigitajn francajn kanzonojn?» – Jacques Yvart kantas «Kanto por la kampul’», esperantan version de famega kanzono de George Brassens. – La loka koruso de Viriat esperante kantas alian Brassensan kanzonon : «La kaptado de papilio».

106. – Chansons de Georges Brassens en Espéranto

Jean-Louis Gayet répond à la question d’un auditeur : pourquoi diffuser sur des radios locales des chansons françaises traduites en Espéranto ? – Jacques Yvart chante «Kanto por la kampul’ », version en Espéranto de la Chanson pour l’Auvergnat. – La Chorale de Viriat chante en Espéranto une autre chanson de Brassens : La chasse au papillon.

– – –

 La origina kanzono («Chanson pour l’Auvergnat»)

– – –

Jacques Yvart – Videosesio kaj intervjueto, ĉe Vinilkosmo

– – –

verda benk'La geamantoj sur la verda benk’ –
(Les amoureux sur les bancs publics) –
Kantas Jacques Yvart, ĉe La lernejeto
(kanzono kaj teksto)

Aĉeti KD-oj(n) de Jacques Yvart (Vinilkosmo)

 

Emission radio : Projets pour l’année 2017 – Radio-elsendo : Projektoj por la jaro 2017

– – –

105. Projets pour l’année 2017 – Déc. 2016

Michel Fontaine, président récemment réélu, nous parle des projets du club d’Espéranto pour l’année 2017. Préparation de la « caravane » burgienne au congrès universel d’Espéranto de Séoul. Hommage à la mémoire de Victor Corsaint, éminent espérantiste burgien. Commémoration de la naissance à Bourg-en-Bresse en 1908 de l’association internationale des espérantistes.
Jean-Louis Gayet lance un appel aux auditeurs : peut-être vos arrière-grands parents ont-ils participé dans notre ville, au début du 20ème siècle, au formidable mouvement qui a contribué à propulser l’Espéranto dans le monde entier. Contactez-nous ! Nous avons la liste des 150 espérantistes burgiens d’alors… Et aussi, nous pouvons être intéressés par vos archives familiales.

 

105. Projektoj por la jaro 2017 – Dec. 2016

Michel Fontaine, freŝreelektite prezidanto, parolas al ni pri la projektoj de la jaro 2017. Preparo de la Bourg-a « karavano » al Seula tutmonda E°festivalo. Omaĝo al Viktor Corsaint, eminenta Bourg-a esperantisto. Celebro de la naskiĝo en Bourg de la Universala Asocio de Esperantistoj en 1908. Jean-Louis Gayet lanĉas alvokon al aŭskultantoj: « Eble viaj praparencoj partoprenis la mirindan movadon, kiu antaŭenpuŝis Esperanton en la tutan mondon komence de la XXa jarcento. Kontaktu nin. Ni havas liston de la tiamaj 150 Bourg-aj esperantistoj… Kaj ni povus ankaŭ interesiĝi per viaj familiaj arĥivoj. »

Azia novjaro !

– – –

koko– – –

Kikeriko !

Ĉi venontan nokton, azianoj celebros sian novjaron. Laŭ la luna kalendaro, morgaŭ estos la unua tago de la « nova luno », kiu atingos sian plenon 14 tagojn poste, la 11an de februaro. Laŭ la opinio de Matias’, unu el la hieraŭaj TAP-lernantoj, 10jaraĝa, « azianoj malfruiĝis »…^^

En la tuta Azio, oni feste celebras la novan jaron, kiel ni okcidentanoj antaŭ 4 semajnoj, kiuj havas alian sunan mezurilon. Plie, ĉi jaro estos dediĉita al « kokoj », signo de fajro. Francoj ŝatos, ĉar koko estas unu el iliaj simboloj. Specialistoj pri astrologio prognozas : « Tre bonan jaron por novaj renkontoj. Tamen, longdaŭraj rilatoj estos mallongigitaj pro nevolaj kialoj, ekzemple translokiĝo en alian regionon aŭ kontinenton .»

Bonan aventurplenan vojaĝon en la nova jaro ! Plej bonajn dezirojn al aziaj geamikoj !

2017/01/27
Michel Fontaine

Cocorico !

La nuit prochaine, les asiatiques célébreront leur nouvelle année. Selon le calendrier lunaire, demain sera le premier jour de la « nouvelle lune », qui atteindra sa plénitude 14 jours plus tard, le 11 février. D’après Matthias, l’un des élèves « TAP » d’hier, 10 ans, « les asiatiques sont en retard… » ^^

Dans toute l’Asie, on fête la nouvelle année, de la même manière que nous occidentaux il y a 4 semaines, avec notre instrument de mesure solaire. En outre l’année sera dédiée aux coqs, signe de feu. Les français apprécieront, car le coq est l’un de leurs symboles. Des spécialistes en astrologie prévoient : « Très bonne année pour de nouvelles rencontres. Mais les relations durables seront écourtées pour des raisons involontaires, par exemple un déménagement dans une autre région ou un autre continent. »

Bon voyage plein d’aventures dans la nouvelle année ! Meilleurs vœux à nos amis asiatiques !

27/01/2017
Michel Fontaine

Emission radio : Les tribulations d’une Coréenne dans l’Ain – Radio-elsendo : La aventuroj de iu Koreino en la departamento Ain

– – –

ana dec 2016– – –

104. –  Les tribulations d’une Coréenne dans l’Ain – Nov 2016

Suite au jumelage solennellement concrétisé à l’été 2015 entre les Ecoles Libérées coréennes et le club d’Espéranto de Bourg-en-Bresse, Ana nous est revenue de Corée pour passer un mois dans l’Ain. Elle nous parle de ces activités ici. Ana et ses élèves coréens de la « feliĉa lernejo » avaient participé à des échanges par Skype avec les élèves de l’école de Drom. Ana a souhaité rencontrer plus concrètement encore ces élèves, et participer par le biais d’un stage à la vie de cette école qui applique la pédagogie Freinet. Ana nous parle aussi du prochain congrès universel d’Espéranto qui aura lieu à Séoul. Elle-même travaille à l’organisation du « congrès des enfants ». Enfin, elle nous parle du stage international qui aura lieu en Corée juste après le congrès universel, au bénéfice de la « caravane » d’espérantistes burgiens qui se rendra à Séoul en juillet 2017.

104. – La aventuroj de iu Koreino en la departamento Ain

Sekve de la ĝemelado solene konkretigita dum la 2015-a somero inter la koreaj Liberigitaj Lernejoj kaj la E°Klubo de Bourg en Bresse, Ana revenis el Koreio por tie pasigi unu monaton. Ŝi parolas al ni pri siaj tieaj agadoj. Ŝi kaj ŝiaj koreaj lernantoj de la « feliĉa lernejo » partoprenis perskajpajn kontaktojn kun tiuj de la lernejo de Drom. Ŝi deziris pli konkrete renkonti ilin, kaj tiel fari staĝon en ĉi lernejo, kiu pratikas Freinet-pedagogion. Ŝi parolas ankaŭ pri la venonta « Mondial d’Espéranto » en Seulo. Ŝi mem prilaboras organizadon de la « Mondial des Enfants. » Finfine, ŝi mencias la internacian staĝon en Koreio, ĝuste post la « Mondial », por grupo da Bourg en Bresse-aj esperantistoj, kiuj vojaĝos al Seulo en julio 2017.

Emission radio : Chansons françaises célèbres, en Espéranto – Radio-elsendo : Francaj famegaj kanzonoj, esperantigitaj.

– – –

103. –  Francaj famegaj kanzonoj, esperantigitaj… – 14/11/16

Fidela aŭskultanto bedaŭris, ke li ne povis aŭdi sufiĉe da esperantistaj kanzonoj, kadre de nia radioelsendo. Ni proponas tri famegajn francajn kanzonojn, esperantigitajn :

« Lily », de Pierre PERRET, emociplena kanzono, kontraŭ rasismo, solidarece kun emigrantoj, kiuj venis okcidenten por trovi pli bonan vivon. Kantas Jacques le Puil.

«Mia liber’ » (« Ma liberté ») de Georges Moustaki/Serge Reggiani. Kantas Jacques Yvart.

«La dezertinto» (« Le déserteur ») de Boris Vian. Homo skribas leteron al « Sinjoro Prezidanto » : li rifuzas partopreni en la milito. Tiu kanzono estis malpermesita, Francie, je 1954. Kantas Jacques le Puil.

(kopirajtoj pri la esperantistaj versioj : Vinilkosmo)
(ĉi sube, franciaj versioj)

(ne forgesu legi la komenton de Petroĉjo)

 

La radioelsendo

– – –

 

– – –

– – –

 

 

Internacia solidareco + Loka laboro = « Esperanta fontoŝtono » kaj Flua akvo.

 

simjung nepalo

Simjung, Nepalo.

(Inaŭguro -Alklaku por grandigi)

– –

Miori kaj Miŝala sendas bildkarton el Brisbano, Australio !

 

Brisbano(Cliquer pour agrandir – Alklaku por grandigi)

 

Saluton al ĉiuj de Brisbano, kie ni partoprenas en nacia renkontiĝo.
La etoso estas varma, kiel la vetero.
Ĝis baldaŭ
Miŝela kaj Miori

– – – – –

Nome de la BeB-klubanoj, la redaktoro de la blogo
kore salutas niajn aŭstraliajn samideanojn !

– – –

Oni parolas pri ni… – Artikolo el « Le Progrès »

 

Aricle Progrès 05 12 17

(Cliquer pour lire l’article du Progrès)

(Alklaku por legi la gazetan artikolon)

– – –

Oni parolis -as -os pri ni… : Esperanto en la lernejo, internacie…

– – –

Esperanto en la lernejo 1« Une passion et des valeurs partagées par delà les continents » –
(03/12/16 : le Dromoscope)
(cliquez – alklaku)

– – –

Esperanto en la lernejo 2« En la lernejo Drom, oni lernas Esperanton !» –
(25/06/16 : le Dromoscope)
(cliquez – alklaku)

– – –

« En la lernejo Drom, oni lernas Esperanton !» –
(Juin 2016  – le Dromoscope)
(vidéo Daniel Brochier)

– – –

Bondezirojn – Voeux pour la nouvelle année.

 

lago-ilay-en-juraso-3( Lago Ilay en Ĵuraso)

Kiel ĵuse reelektita prezidento de E° Bourg en Bresse Asocio, mi ĝojas pri ĉiuj agadoj okazintaj en la finanta jaro 2016, amike salutas ĉiujn  membrojn en tiu grava momento, ĉiujn abonintojn de nia blogo, ĉiujn fidelajn aŭskultantojn de niaj elsendoj, ĉiujn iamaniere kunlaborantojn de nia asocio.

2017 baldaŭ naskiĝos, kiu donos al ni multajn okazojn feliĉe vivi en Esperantio. Sanon, serenecon, ĝojon, kaj ĉion plej bonan al ĉiuj.

Michel Fontaine

En tant que président récemment réélu de l’association Espéranto Bourg en Bresse, je me réjouis de toutes les actions réalisées en cette année 2016 qui s’achève, je salue amicalement, en ce moment important, les membres de notre association,  les abonnés à notre blog, les auditeurs fidèles de nos émissions, tous ceux qui apportent leur concours, de diverses manières, à notre association.

2017 qui naîtra bientôt nous donnera maintes occasions de vivre heureux en Esperantie. Santé, sérénité, joie, et le meilleur à vous toutes et tous !

Michel Fontaine

– – –

« Esperanta » fontoŝtono…

gogompani

Gogompani, la vilaĝo, kie lokiĝas la fontoŝtono.

fontaine-esperanto

« Esperanta » fontoŝtono

– – –

Gekaraj,

Antaŭ lia foriro al Nepalo, Thierry, aktivulo de la asocio « MANOJ », sendis al ni novajn fotojn de fontoŝtonoj…

Ĉi supre, tiu konstruita dank’al la mono kolektita de nia klubo!

Je nia nomo al ĉiuj partoprenintoj, niajn gratulojn, kuraĝigojn, kaj solidarajn salutojn !

Pliaj novaĵoj estas atendataj en decembro …

Michel Sarbach

 

Novaĵoj pri la agadoj de la Asocio « MANOJ » en Nepalo.

– – –

(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

Jen kelkaj informoj ricevitaj de la Asocio « MANOJ », al kiu ni konfidis la profiton de nia «koncerto BRASSENS», kiu okazis decembron 2015 :

« La konstruado de du fontoŝtonoj komenciĝis : unu en la supra parto de la vilaĝo, kaj la alia en la suba parto.

La pasintjaraj eventoj, precipe la tertremo, multe damaĝis la energion de la loĝantaro; ĝia removiĝo estis malfacila en Simjung. Nun, ĉio denove bone funkcias, sed ni devis atendi la finon de la musono, kiu ĉijare estis longa kaj malfacile eltenebla…

Mi reforiros je la duono de novembro, por partopreni en inaŭguroj, kaj mi kunportos francien fotojn kaj videojn.

Via helpo estis aldonita al profito el spektaklo kiu okazis pasintjare en Matour, de eta artistaro, kiu nomiĝas « Spiri alian aeron ! » 

Tio permesos la realigadon de la du projektoj, unu dank’al vi, la alia dank’al la artistaro.

Ni bedaŭras tiun malfruon, sed en Nepalo, la leterportisto kaj la ritmo de la tempo ne estas ekzakte la samaj kiel ĉe ni (administracio, multaj festoj, musono…).

Plej grave estas ke, dank’al via perado, konkretaj projektoj estas realiĝantaj, kiujn ni ne povintus financi, tiom multaj estas la petoj pri medikaj helpoj, apude de niaj nepalaj kunordigantoj.

Ankoraù dankon al vi ĉiuj !

Ni informos vin je la duono de decembro, post mia reveno. »

Michel Sarbach

 Memoraĵo : ni kantis esperante : la kaptado de papili’

– – –

Voici quelques nouvelles reçues de l’Association « MANOJ », à qui nous avions confié le bénéfice de notre «concert BRASSENS» en décembre 2015 :

« La construction des deux fontaines a commencé : une d’entre elles dans la partie haute du village, l’autre dans la partie basse.

Les événements de l’année passée, surtout le tremblement de terre, ont fortement atteint le moral de la population et sa remobilisation a été difficile à Simjung. Maintenant ça repart bien, mais nous devions attendre la fin de la mousson, qui a été, cette année, longue et difficilement supportable.

Je repartirai à la mi novembre pour des inaugurations, et pour ramener photos et vidéos.

Votre aide a été couplée à la recette d’un spectacle qui a eu lieu l’an dernier à Matour, d’une petite troupe qui s’appelle  « Changer l’air ».

Cela permettra la réalisation des deux projets, l’un grâce à vous, l’autre grâce à la troupe.

Nous sommes désolés de ce retard, mais au Népal, le facteur et la gestion du temps ne sont pas exactement les mêmes que chez nous (administration, nombreuses fêtes, mousson…).

Le plus important est que, par votre intermédiaire, les projets concrets soient en train de se réaliser, que nous n’aurions pu financer, tant les demandes d’aides médicales sont nombreuses auprès de nos coordinateurs népalais.

Encore merci à vous tous.

Nous vous tiendrons informés à la mi décembre après mon retour. »

Michel Sarbach

Souvenirs… : Lorsque nous chantions en Esperanto – La kaptado de papili’

– – –

Emission radio : Les langues se délient et se relient – Radio-elsendo : « Langoj liberiĝas sed lingvoj ligiĝas… »

– – –

102. –  « Les langues se délient » et… se relient… – 26/09/16

Albert Belay, Jean-Paul Pobel, Michel Fontaine et Jean-Louis Gayet se retrouvent autour d’une table pour échanger entre patoisants et espérantistes. Albert évoque un grand souvenir : la Fête internationale des patois à Bourg. Michel se souvient du stage international sur les alternatives de l’été 2015. De nombreuses anecdotes et rencontres vécues, quelquefois bien émouvantes, confortent à nos yeux l’universalité tant de l’Espéranto que… des patois.

102.  – « Langoj liberiĝas » sed lingvoj ligiĝas…-26/09/2016

(elsendo sen traduko, esence en la franca) – Albert Belay, Jean-Paul Pobel, Michel Fontaine kaj Jean-Louis Gayet sidiĝas ĉirkaŭ tablo por interparolo de dialekto-uzantoj kaj esperantistoj. Albert mencias gravan memoraĵon : la Internacian feston de Dialektoj en Bourg. Michel rememoriĝas pri la internacia staĝo pri alternativaĵoj somere de 2015. Multaj anekdotoj kaj renkontoj realaj, kelkfoje tre emociplenaj, laŭ ni, fortigas la universalecon kaj de Esperanto kaj… de dialektoj.

On parle de nous… – Oni parolas pri ni…

artikolo-progres(alklaku por grandigi cliquer pour agrandir)

Omaĝa letero al Lucette – Lettre en hommage à Lucette.

– – –

Omaĝa letero al Lucette.

« Kara Lucette, nia asocio tristiĝis pro via ĵusa abrupta forpaso. Kun via edzo Claude, vi partoprenis la agadojn de nia klubo dum kelkaj jaroj ĉirkaŭ 2002. Mi memoras, ke mi estis via instruisto ĉe la MJC (Kultura kaj Junulara Domo). Tiam ni kune preparis vojaĝon al Prago, kie ni ĝoje vivis dum kelkaj tagoj, renkontinte lokajn esperantistojn kaj Elena Puŝkova-n, ĉekan kantistinon. Ĉiam agrabla al ĉiuj, solidaranima, sindonema, vi akceptis du ukrajnajn knabinojn dum pluraj someroj, por doni al ili puran aeron post Ĉernobil’. En julio 2006, vi preparis por ni bankedon honore al nia regiona kuirarto (vidu la bongustan menuon, tradukitan de vi). Poste vi malaperis de Esperantio, tamen vi gardis varman koron al nia lingvo, ĉar pasintan jaron, vi akceptis hejme Miaohui-n dum nia internacia staĝo pri alternativaĵoj.
Nun ni ploras vin, tamen inklinas la kapon al via liberiĝo de ĉiuj lasttempaj suferoj. Vi tiris nian admiron pro tiom da kuraĝa rezisto kontraŭ la leŭkemio. Miaohui kaj Neĝeta mesaĝis por esprimi sian tristecon, kaj anoncis, ke ili preparigos du budhismajn ceremoniojn cele al via serena eterna ripozo. »
Michel Fontaine


Notinde, ke la katolika enteriĝa ceremonio okazos en la preĝejo de Saint Nizier le Bouchoux venontan mardon 27an de septembro je la 14a.

Lettre en hommage à Lucette.

« Chère Lucette, notre association s’est attristée à la nouvelle de ton décès récent et brutal. Avec ton mari Claude, vous avez participé aux activités de notre club pendant quelques années autour de 2002. Je me souviens d’avoir été votre enseignant à la MJC (Maison des Jeunes et de la Culture). Nous avons alors préparé un voyage à Prague, où nous avons vécu joyeusement quelques jours, rencontrant des espérantistes locaux et Elena Puchkova, cantatrice tchèque. Toujours agréable avec tout le monde, animée de solidarité, généreuse, tu as reçu deux fillettes ukrainiennes pendant plusieurs étés, pour leur procurer de l’air pur après Tchernobyl. En juillet 2006, tu nous avais préparé un bon repas en l’honneur de notre cuisine régionale (voir le bon menu que tu as traduit). Ensuite tu as disparu de l’ « Espérantie », mais gardé ton cœur pour notre langue, puisque l’an passé tu as reçu chez toi Miaohui pendant notre stage international sur les alternatives.
Nous te pleurons maintenant, mais saluons ta libération des souffrances des derniers temps. Tu as suscité notre admiration par tant de courageuse résistance contre la leucémie. Miaohui et Neĝeta ont envoyé un message pour exprimer leur tristesse, et ont annoncé qu’ils feront procéder à deux cérémonies bouddhistes pour ton repos serein et éternel. »
Michel Fontaine

Notez que la cérémonie catholique d’enterrement aura lieu à l’église de Saint Nizier le Bouchoux mardi prochain 27 septembre à 14h.

Lucette(alklaku por grandigi – cliquer pour agrandir)

(Lucette kaŝas sin malantaŭe de Yolande –
Lucette se cache derrière Yolande)

menu-lucette

 

Bonan surprizon ! Bonne surprise !

reprise-esperanto-groupe

(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

Jen foto pri nia postferia kunveno, je la 16a de septembro.
(foto : Cécile CHAMBON – Le Progrès – Dankon !)

La 22an de septembro, Tea, Miori, Miŝel F. kaj mi denove ekkursis en la Drom lernejo. Ĉijare, la nombro de gelernantoj pliiĝis : 16 anstataŭ 12. Venontfojan kurson, ni skajpos kun la koreaj gelernantoj de Ana.

Ankaŭ la marda kurso ĵus reekis. Deko da progresantoj partoprenas, inter kiuj ni akceptis novan viron, kiu nomiĝas Gerald. Emerita nun, li havas tempon rekuniĝi kun nia grupo. Li bone parolas Esperanton !

Estis bona postferia surprizo !

Michel SARBACH.

Photo de notre réunion de rentrée du 16 septembre.
(photo : Cécile CHAMBON – Le Progrès – Merci !)

Le 22 septembre, Tea, Miori, Michel F. et moi-même avons recommencé les cours à l’école de Drom. Cette année scolaire, le nombre d’élèves est passé de 12 à 16. Lors du prochain cours, nous skyperons avec les élèves coréens de la classe de Ana.

Les cours du mardi aussi ont recommencé, regroupant une dizaine de « progresantoj ». Nous avons accueilli un nouveau particvipant, Gérald. A la retraite maintenant, il a le temps de se reconnecter à notre groupe. Il parle fort bien Espéranto !

Belle surprise en cette rentrée !

Michel SARBACH.

 

Ĉi tie HODLER kaj ROUSSEAU kunvenis, ripozis, kaj elpensis UEA-n.

– – –

Ici HODLER et ROUSSEAU se réunirent,

discutèrent, se reposèrent, et…

inventèrent U.E.A.

– – –

terminus-parko-05_09_16-a

terminus-parko-05_09_16-b

terminus-parko-05_09_16-c

(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

Jen kelkaj fotoj de la privata parko de la Hotelo Terminus – de la Paco – en Bourg-en-Bresse, parko rezervata al la klientoj. La fotoj estis faritaj la 5an de septembro 2016 de Michel Fontaine, kaj publikitaj kun permeso de la posedantino. Dankon al ŝi! La cedro (dekstre) probable jam ekzistis je la komenco de la XXa jarcento, kiam Hektor HODLER kaj Teofilo ROUSSEAU kreis ĉi tie la internacian movadon de esperantistoj.

Voici quelques photos du parc privé de l’Hôtel Terminus – de la Paix à Bourg-en-Bresse, parc réservé aux clients de l’hôtel. Photos prises le 5 septembre 2016 par Michel Fontaine, et publiées avec l’aimable autorisation de la propriétaire de l’établissement (merci à elle). Le cèdre (à droite) existait probablement déjà au début du XXème siècle, quand Hector HODLER et Théophile ROUSSEAU créèrent ici l’organisation internationale des espérantistes.

Mesaĝo de Mark Fettes, Prezidanto de U.E.A.

 – – –

mark-fettes– – –

From: Mark Fettes

Sent: Monday, September 12, 2016 6:25 PM

To:     Michel Fontaine

Cc:
– Stefan MacGill ;- Martin Schäffer ;- LEE Jungkee ;- Estrara Arkivo ; – Emilio Cid ; – Sara Spanò ; – Direktoro UEA

 

Subject:           Gratulon pro viaj esploroj

Kara amiko,

dank’ al la perado de LEE Jungkee, mi eksciis pri viaj interesaj historiaj esploroj pri la signifo de Bourg-en-Bresse por la fondo de UEA. Tio multe helpis klarigi la cirkonstancojn ĉirkaŭ tiu fondo, kaj mi ĝojas, ke vi revenigis ilin al la movada konscio.

Mi deziras al vi grandan sukceson en la organizado de memor-evento kadre de la Zamenhof-Jaro.

Pri tio nepre tenu nin informitaj!

Elkore,
Mark

D-ro Mark Fettes
Prezidanto
Universala Esperanto-Asocio

 

Subject:         Félicitations pour vos recherches

Cher ami,

par l’intermédiaire de LEE Jungkee, j’ai pris connaissance de vos recherches historiques sur l’importance de Bourg-en-Bresse pour la fondation de UEA. Cela contribue grandement à éclaircir les circonstances ayant présidé à cette fondation, et je me réjouis que vous les rameniez à la connaissance de la movado.

Je vous souhaite grand succès dans l’organisation d’un événement mémoriel dans le cadre de l’Année Zamenhof.

Tenez-nous absolument informés de cela !

Cordialement,
Mark

Dr. Mark Fettes
président
Universala Esperanto-Asocio

 

 

Bourg-en-Bresse, naskiĝurbo de U.E.A : la pruvo ! – (esperanta versio)

—-

(Franca versio —> Bourg en Bresse ville natale de U.E.A.  ! )

 

Hôtel Terminus CP MF« Hotelo Terminus kaj de la Paco » en Bourg-en-Bresse

Ĉi tie estis ellaboritaj kaj subskribitaj
la statutoj de la internacia organizaĵo de Esperanto

(alklaku por grandigi)

(dokumento provizita de Michel Fontaine)

(La hotelo ankoraŭ ekzistas)

—-

Monique (Monika 05) legis ĉe nia blogo la artikolon

« Où l’on apprend qu’ U. E. A. est née à Bourg ! ! ! « ,

kie oni informiĝas, ke U.E.A. naskiĝis en Bourg-en-Bresse.

Ŝi lasis al ni la jenan komenton, por akiri pliajn informojn, kiujn ni bonvole donas al ŝi, tiel kunportante la pruvon, ke U.E.A. estis ja kreita en Bourg-en-Bresse en 1908 !

« Ĉu eblas havi informojn pli precizajn pri tiu aserto ? … Eble, estas vere la preparaj laboroj … sed ŝajnas al mi ke oni devas mencii la nomon de Hodler ! Ĉiam mi sciis, ke estis Hodler, kiu fondis UEA en 1908, kaj ke la sidejo estis en Ĝenevo ! Dankon por kompletigi miajn konojn.« 

Amike Monika 05

Komplemente pri ŝia rimarko, Monika ligas ekstrakton de la artikolo Wikipedia (fr) pri Hector Hodler :

« En 1906, dum la dua tutmonda esperanta kongreso en Ĝenevo, Hodler interesiĝis pri organizadaj ideoj de “konsulsistemo“, en kiu li vidis eblecon realigi sian projekton organizi helpservon inter bonvoluloj. Estas la ĝermo de la kreado de Universala Esperanto-Asocio. (U.E.A.).

La ideo pri reto de konsuloj trovis atentan orelon ĉe Rousseau, Carles kaj Hodler, kaj oni vidis jam en 1907 grupon da 200 konsuloj. La 28-an de aprilo 1908 estis fondita Universala Esperanto-Asocio (U.E.A.). Hodler estis elektita kiel ĝenerala direktoro kaj vicprezidanto. Li iĝis prezidanto en 1919.”

Dankon pro via kontribuo, Monique.

Vi komplete pravas vin pridemandi ! Fakte, en la movado, estas ĝenerale akceptite kiel evidenta, ke Hodler fondis UEA en Ĝenevo. Tamen la statutoj de UEA estis ellaboritaj kaj de pluraj personoj, el kiuj Hodler, en iu hotelo de Bourg-en-Bresse : “Hôtel Terminus” !

Tiuj personoj alvenis ĉi tien el diversaj horizontoj por tiu grava evento pri nia internacia lingvo. Ĉu oni povas paroli pri “simplaj” preparaj laboroj ?

Ĉiaokaze tio ŝajne ne korespondas al esperanta loka memoro !

Tiu loka tradicio aŭskultindas, ĉar ĝi estas ambaŭ diskreta kaj libera je ĉia “loka ŝovinismo”. Ĝi samvaloras kiel la nediskutebla aserto, ke UEA naskiĝis en Ĝenevo. Vi certe scias ke la skribita Historio, pri multe da temoj, tre sufiĉe ofte devenas de ia … simpligado (kelkfoje ekscesa…).

Persone, mi ambicias ke la esperanta loka klubo povus iam pli bone valorigi la fakton ke Bourg-en-Bresse vere estas … la naska urbo de la internacia organizaĵo de esperantistoj !

Kompreneble, oni tute ne rajtas nei, krome, ke la centrala agado de UEA rapide foriris al Ĝenevo, nek la esencan rolon de Hodler !

Tamen la Historio meritas esti iomete reskribita.^^

Por unuaj interesaj detaloj, vi povas konsulti la esperantan artikolon de Chantal Bécheret, ĉi-tie (« Iom da loka historio« , paĝo 3, lasta paragrafo).

Sed poste vi trovos ĉi-sube LA PRUVON ke la statutoj de UEA, ne nur estis “preparitaj”, sed ankoraŭ estis subskribitaj en Bourg-en-Bresse. Mi invitas vin ekkoni sekvantan plej gravan informfonton.

– – –

servisto de l'ideo

Ekstraktoj de la libro :
« Servisto de l’ideo – 50 jaroj ĉe Universala Esperanta-Asocio – 1908 – 1958″ – Hans JAKOB
Editorado kaj antaŭparolado de Mark FETTES,
(nuntempe : prezidanto de U.E.A.)
Antwerpen – Flandra Esperanto-Ligo – 1995 – ISBN 90-71205-58-4

Libro amike pruntita de Jean-Louis GAYET

paĝoj 5 kaj 6

Eltiraĵo el la antaŭparolado de Mark Fettes : (pri Hans Jakob)

« Ĉiuj konis lin, kaj li konis ĉiujn : la familion Zamenhof, de Ludoviko ĝis Lidia, Sébert, Hodler, Privat… […] « Unu el la plej konataj gvidantoj de la movado », agnoskas la Enciklopedio. Sed la historio ne dorlotis Hans Jakob, la plej longdaŭran el ĉiuj oficistoj de UEA, la kunordiganton de la Dummilito Servo, la multjaran redaktoron de la «Jarlibro» kaj teknikan redaktoron de «Esperanto», la unuan prizorganton de la Biblioteko Hodler kaj la Libroservo, delonge kovras la vualo de forgeso. […]

La memoroj de Hans Jajob estas plurkiale rimarkindaj. Unue, temas pri vidpunkto ĝis nun nenie reprezentita en la publikaj historioj de la movado. […] Due, per la anekdotoj de homo okupata per detaloj, nia teoria scio pri UEA – la rolo de Hodler […] vestiĝas per buntaj koloroj. […] Frapas nin laste lia pasio por UEA mem, kiel organizaĵo. »

paĝo 12
« … la 28-an de aprilo 1908 estis fondita Universala Esperanta-Asocio… »

paĝo 14
« … En la dokumentoj, ankoraŭ ekzistantaj en la arkivejo de UEA, oni vidas kiel zorgeme, patience, kaj atenteme pri detaloj la duopo Hodler kaj Rousseau laboris. Pri la nomo de la infano okazis longa korespondado. Fine, el ĉiuj eblecoj, oni detenis la tri vokalojn « U.E.A. ». La fundodokumento estis subskribita en Bourg-en-Bresse, Francujo, en la stacidoma hotelo «Terminus». La du iniciatintoj, el Ĝenevo kaj Dijon respektive, renkontiĝis regule en tiu urbo.»

Terminus 2007 100 ans_v2La hotelo Terminus (foto 2007)

 (laŭ kelkaj informoj, ŝajnus ke la arkivitaj dokumentoj ĉe U.E.A., al kiuj Hans Jakob referencas, perdiĝis ekde tiam : la dokumentoj pri la fondiĝo de U.E.A. « malaperis », « ne plu ekzistas » …)

(Fakte, legeblas en 1958 en la revuo « Esperanto », 50 jarojn post la eventoj : « La dokumentoj pri la definitiva fondiĝo de U.E.A. ne plu ekzistas, bedaŭrinde. La detaloj pri la fondiĝo de U.E.A. estis pridiskutitaj, inter HOLDLER kaj Théophile ROUSSEAU en la urbo Bourg-en-Bresse, kien HODLER iris por renkonti ROUSSEAU. Ili renkontiĝis en la Hotelo Terminus, ĉe la stacidomo, kaj ĉi tie ĵetis la fondaĵojn de U.E.A. ». Sen skribitaj dokumentoj, « Esperanto » tamen donas version akordigeblan kun tiu de JAKOB.)

Hans Jakob estis la plej longdaŭra oficisto de U.E.A., la unua prizorganto de la Biblioteko Hodler kaj de la Libroservo. Lia atesto ne kontesteblas. Pli proksima kontribuanto de Hodler, laborinte dum longaj jaroj en Ĝenevo, li havis nenian kialon por inventi fiktivan rakonton pri la naskiĝo de U.E.A. en Bourg-en-Bresse.

Havinte nenian ligon ĉi tie, li tute ne intencis survalorigi ties rolon, kaj malgrandigi tiun de Ĝenevo, en la historio de la naskiĝo de UEA !

Tamen oni scias, ke tiu teksto malemfazas senintence la rolon de  tria grava iniciatinto : Victor Corsaint, posendanto de la hotelo “Hôtel Terminus”. Li ne nur provizas (verŝajne multfoje) loĝejon kaj manĝon … Li ankaŭ estas fervora esperantista soldato. En tiu epoko, multe da hotelistoj vidas kun intereso kreski la internacian lingvon !

Victor Corsain (1871-1950) 4Victor CORSAINT (1870 – 1950) –
Dokumento provizita de Michel Fontaine

« Bone… Sed, se oni konsentas ke la statutoj de U.E.A. estis elaboritaj kaj subskribitaj en Bourg-en-Bresse, tio finfine estis pro nuraj praktikaj kaŭzoj. Konsentite, tiu urbo, laŭ sia geografia situo, permesis al HODLER, veninte el Ĝenevo, kaj al ROUSSEAU, veninte el Dijon, facile renkontiĝi, kaj plue, CORSAINT oferis la loĝejon kaj la manĝon. Do HODLER kaj ROUSSEAU profitis tiujn avantaĝojn por progresigi sian sanktan laboraĵon. »

Jen tio, kion certe multe da personoj pensos aŭ diros.

Oni respondos al ili : « Neniel ! »

Jen la preciza tipo de juĝeraro, kaŭzita de anakronisma rigardo, ne historie dokumentita.

Do bezonas reordigi la aferojn.

Unue, CORSAINT ne estas simpla « esperantista ulo ». Jam en lia hotelo estis fondita, la 24an de januaro 1905, la Esperantista Grupo de Bourg-en-Bresse.

Iom da tempo poste, dimanĉon la 4an de februaro 1905, la sekretario de la Grupo, Joseph EVROT, vicliceestro de la liceo de Bourg-en-Bresse, prelegis pri Esperanto, ĉe Carriat lernejo. Laŭ la gazeto « Le Courrier de l’Ain », ĉeestis 500  personoj !

Preskaŭ ne eblas hodiaŭ imagi la forton de Esperanto en Bourg-en-Bresse en tiu epoko ! En 1906, estis … 104 esperantistoj en Bourg-en-Bresse registritaj en la listoj ! Kaj krome, ĉiuj esperantistoj ne estis oficiale enskribitaj !

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Loĝantoj en 1906 (taksitaj surbaze de proksimumaj ciferoj de popolnombradoj) :
– Bourg-en-Bresse : 20 000
– Liono : 460.000 (t.e. 23 fojojn pli)

Nombroj da esperantistoj registritaj
– Bourg-en-Bresse : 104
– Liono : 583

Nombroj da esperantistoj registritaj po 1 000 loĝantoj :
– Bourg-en-Bresse : 5,2
– Liono : 1,27

La kvoto de registritaj esperantistoj estis 4 fojojn pli grava en Bourg-en-Bresse ol en Liono, kie tamen Esperanto estis tre bone enradikigita !

La progreso de Esperanto en Bourg-en-Bresse estis rimarkinda : 4 esperantistoj unu jaro pli frue ! …104 en 1906, kaj… 153 unu jaron poste…listigitaj en iu Jarlibro. Ni publikigos baldaŭ la liston de tiuj 153 samideanoj. Preskaù ĉiuj urbaj eminentuloj tie troviĝas ! …

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

En tiu urbo, nediskuteble, pli ol ĉie ajn, esperantismo realigis fulman sukceson pri sia vasteco, sia intenseco, sia rapideco.

Neniu hazardo ! Estas tiu tereno, ĉi tiu tereno, kiu iĝis la  naskiĝloko de U.E.A. !

Victor CORSAINT estis kasisto de tiu Grupo, eminente rimarkinda per sia graveco kaj viveco. Ne, li ne estas ordinara ulo, li mem estas eminentulo.

La 4an de aprilo 1906, esperanta festo kunvenigis 350 personojn, ĉeestis la ĉefurbo, Akademia Inspektoro, Direktoro de Impostoj.

Dum iu kunveno, la 9an de oktobro 1906, oni parolis pri komuna ekskurso kun Lyon, Beaune, Mâcon, Le Creusot, Givors kaj ankaŭ pri kreado de « oficejo kaj konsulejo ».

Vendredon la 27an de januaro 1907 okazis Ĝenerala Asembleo de Esperanta Grupo.

En februaro 1907, la Grupo akceptis Hodler.

Dimanĉon la 21an de julio 1907, por festi la 20 jarojn de la internacia lingvo, 70 personoj partoprenis en bankedo ĉe la « Hôtel Terminus ».

La 28an de aprilo 1908 U.E.A. estis fondita.

La gazeto « Esperanto », regita de Holder, raportis en majo 1908 :

« Je la dato 28a de aprilo, ni ricevis de niaj delegitoj 59 respondojn post nia cirkulero, el kiuj 57 aprobis la provizoran regularon. Konsekvence, la projekto de regularo estis konsentita kaj U.E.A. estis fondita. »

(Oni vidas unu fojon plian, ke U.E.A. ne estis fondita de nur Hodler kaj Rousseau rendevuantaj pro praktitaj kaŭzoj en Bourg-en-Bresse : temas pri konstruo multe pli kolektiva ! …)

Ni parolu ankoraŭ unu momenton pri la antaŭsignoj de la fundiĝo de U.E.A. Théophile Rousseau « venis el Dijon » en 1908 (li ŝajne ankoraŭ aliĝis jaron 1907 en unu el esperantistaj grupoj de Liono), sed li instruas en tiu momento en la liceo de Bourg-en-Bresse ! Kaj do vere el tiu urbo li kreis reton de oficejoj : butikoj aŭ magazenoj, kie oni povis trovi dokumentaron, havi kontaktojn, same kiel oficejon de tradukado, por la ne esperantistaj komercistoj kaj industriistoj.

—-

Enciklopedio de Esperanto sciigas al ni :
« … ĝermo de U.E.A. estis la E-oficejoj, starigitaj laŭ propono de Rousseau. La unua E-oficejo estis en franca urbo Bourg en Bresse, kie vivis Rousseau, la kunfondinto de U.E.A.. »

Hm … ? … « Pruvoj ! », VERAJ historiaj pruvoj ?
Konsentite, ek al … Jen tio, kio oni povas legi la 15an de aprilo 1908, du semajnojn antaù la U.E.A. fondiĝo, en « Esperanto », la gazeto ĵuse reaĉetita de Hodler, kiu estis iĝonta la oficiala organo de la asocio naskiĝonta :

Offre emploi Bourg - Esperanto 15 avril 1908

Dungoferto en … Esperanto, venante el la Esperanto-Oficejo de Bourg-en-Bresse ! Kaj, por respondi al tiu dungoferto, bezonas skribi al la Oficejo, por Signoro Urbestro … Jes, ĉar mi forgesis precizigi, antaŭe, ke en Bourg-en-Bresse, ankaŭ la Urbestro … estas eperantisto …

La Esperanto-Oficejo de Bourg-en-Bresse jam funkciis ekde 1907. Kaj, se la unua vere estis kreita en Bourg-en-Bresse, tiom energia estis ROUSSEAU, ke aliaj oficejoj jam funkciis dum la kreo de U.E.A.

La 28an de aprilo 1908, U.E.A. ricevas « provizoran regularon ».

Tiu dokumento, kiun mi finfine povis konsulti, ankoraŭ ne en ĝia origina versio, sed tamen printita in extenso (ŝajnas, aŭ preskaŭ …), en la revuo Esperanto de la 15a de majo 1908, difinas nenian lokon por la asociejo, kaj, en tiu kampo, nur prizorgas antaŭvidi, ke la unua asocikunveno okazos dum la Universala Kongreso de Dresden, post kelkaj monatoj.

La asocio estas direktita per Komitato konsistanta el 9 personoj, elektitaj laû provizoraj kondiĉoj. Théophile ROUSSEAU kunsidas flanke de Hodler. Tio ne nur estas ĉar tie troviĝas la du plej gravaj fondintoj de U.E.A. Ankaŭ estas ĉar Rousseau estas indikita, EN LA MEM STATUTOJ DE U.E.A. , kiel « iniciatinto »  – singulare – pri la reto de Oficejoj. Cetere, tio facile konfirmiĝas en aliaj oficialaj publikaĵoj de la asocio, kiel ekzemple la Jarlibro 1908.

Tiel, do, oni pli bone ekkomprenas nun, ke Bourg-en-Bresse estis la naskiĝurbo de U.E.A. ne nur por simplaj praktikaj kaŭzoj ! …

Ĉi tie, Esperanto subite bolegis, eble pli nekredeble ol ĉie ajn. Tie naskiĝis la internacia organizado de esperantistoj.

Byalistok – Varsovio – Bulonjo-ĉe-Maro – Bourg-en-Bresse, jen la « sanktaj lokoj » de Esperanto.

Jes, kelkfoje, Historio indas esti iomete reskribita ! …

—-

Iom post iom, ĝi estos reskribita, kaj Bourg-en-Bresse retrovos la rangon, kiun ĝi meritas en la historio de nia internacia lingvo. Sekve de unuaj universalaj kongresoj, kaj de la fondiĝo de U.E.A., entute cent unu universalaj kongresoj okazis. Centoj da miloj da personoj venante el ĉiuj horizontoj renkontiĝis, interŝanĝis dank’al la lingvo iniciatita de Doktoro ZAMENHOF, ili  respektis unu la aliajn, ili estimis unu la aliajn, eĉ sufiĉe ofte ili amis unu la aliajn. Milonoj da personoj, tra sinsekvaj generacioj, partagis la grandan revon de la esperantista frateco. Vere ne estis nenio, tio, kio  estis iniciatita la 28an de aprilo 1908 en la hotelo Terminus de Bourg-en-Bresse ! …

Evidente nun apartenas al lokaj aŭtoritatoj konscienciĝi, ke ekzistis en tiu urbo historia juvelo, nekonata sed altvalore grava, en la homara evolucio, kaj dediĉi la plej grandan atenton al tiu fakto.

—-

Ĉiuj informoj en tiu artikolo, alimaniere sen fonto, devenas plej ofte de la lokaj presmedioj, ĉefe de la ĵurnalo « Courrier de l’Ain », kaj aperas en la fama verko :

1895 – 1995
100 jaroj da Esperanto
en la Rodanalpa Regiono
kaj en Saône-et-Loire
Doktoro André Védrine
Kontribuo de Ida Védrine
Eldono 2007

Antaŭparoloj kaj postparoloj de :
Pierre Janton
Profesoro en Blaise Pascal Universitato (Clermont-Ferrand)
Catherine Morlay
Docentino en Claude Bernard Universitato (Lyon I)
Claude Piron
Interpretisto ONU kaj OMS, Instruisto Ĝenevo Universitato

La foto de la hotelo en 2007 devenas de la sama verko.

Por fini, ni prezentas ĉi-sube, memore al Victor CORSAINT, du dokumentojn, pri kiuj ni ŝatas pensi, ke ili estas tute novaj, almenaŭ por niaj legantoj :

– leteron (je la 10a de septembro 1906) manskribitan de Victor Corsaint, sur leterfronta folio de la hotelo « Hôtel Terminus » (kaj pligrandigon de la leterfronto),

– la menuon de la esperantista kongreso de Bourg-en-Bresse en 1914,… kompreneble en la hotelo « Hôtel Terminus »… (tiam oni ja havis bonan apetiton …)

Corsaint lettre

Corsaint entete lettre(cliquer pour agrandir)

menu congès espérantiste de Bourg 1914

Hotel Terminus-de la PaixLa nuna hotelo Hôtel Terminus (alklaku por grandigi)
Dokumento provizita de Michel Fontaine

Necesas rimarkigi unu aferon, konklude : en la U.E.A. fondiĝoperiodo, ĉiuj ingrediencoj de la minaca « idista skismo », kiu misfunkciigis la disvolvadon de nia lingvo, jam tre klare videblas. Krome, ĉie en Eŭropo, la naciismoj signas sian kreskintan premon ; la unua monda milito proksimas.

Hodler progresigis la ideon pri esperantistaj « konsuloj », aŭditan antaŭ du jaroj de Alphonse Carles, en Universala Kongreso. Rousseau, meze de la mirinda esperanta fandujo en Bourg-en-Bresse, komencis organizi la reton de « Esperanto-Oficejoj », kiel komencon de internacia organizado.

Ni respekte salutu al tiuj du eminentaj homoj, kiuj, en tiuj entuziasmaj tempoj pri la disvolviĝo de nia internacia lingvo, sed ankaŭ en tiuj tumultaj tempoj…, ne iniciatis egoan militon, sed elektis fekundigi siajn respektivajn vidmanierojn, kunlaborinte serve de supera ideo.

Tiu respektsaluto plej grava al la esperanta frateco neniel nuligas nian memordevon rilate al niaj malnovuloj : jes, kompreneble, jes, evidente… la internacia organizado de esperantistoj naskiĝis la 28an de aprilo 1908 en la hotelo « Hôtel Terminus de la Paix » en Bourg-en-Bresse.

Estas momento, nun, pripensi organizi la oficialan celebran ceremonion pri tiu evento.

Jean-François SCHELCHER

Iel ajn kunlaboris en tiu artikolo :

– Monique ARNAUD
– Chantal BECHERET
– Michel FONTAINE
– Jean-Louis GAYET
– Michèle ORRY

Esperantigis la tekston, el la franca versio :

– Michel FONTAINE
– Michèle ORRY

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

ADDENDA – PLUSOJ

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

1- 07/09/16

(nur en/pri la franca versio)


2- 12/09/16 – Mark Fettes, prezidanto de U.E.A. gratulas nin pro niaj esploroj, kiujn li trandonas al estraranoj de U.E.A.

3- 18/09/16 – « Ĉi tie HODLER kaj ROUSSEAU kunvenis, ripozis, kaj elpensis UEA-n.. »

terminus-parko-05_09_16-b-vgNi publikigas fotojn
de la privata parko de la Hotelo Terminus

— – –

Emission radio – Les enfants de Drom : Célestin Freinet en nos temps électroniques…

– – –

enregistrement-radio-21062016-naomi-et-les-enfants(fotis Michel Sarbach – alklaku por grandigi – cliquer pour agrandir)

101. Aksel, Ĝemi, Kolina, Gabrielo, Majli, Naomi, Natano, Noe, Bazil, Margo…. et l’Espéranto : Célestin Freinet en nos temps électroniques. – 05/09/16

Chiffres, couleurs, animaux, comptines, chansonnettes en Espéranto. Jean-Louis interviewe les enfants de l’école de Drom, qui sont initiés à l’Espéranto lors des activités périscolaires, grâce à la participation du club d’Espéranto de Bourg-en-Bresse. La classe communique avec les élèves coréens d’Ana, notamment par l’intermédiaire de Skype. Sylvain, l’instituteur, et Jean-Louis rappelle qu’il arrivait au pédagogue Célestin Freinet d’utiliser l’Espéranto dans sa pédagogie, et d’organiser ainsi des échanges postaux internationaux.

101. Aksel, Ĝemi, Kolina, Gabrielo, Majli, Naomi, Natano, Noe, Bazil, Margo…. kaj Esperanto : Celesteno Freneto en niaj elektronikaj tempoj… – 05/09/16

Ciferoj, koloroj, bestoj, infanaj ritmaĵoj, kanzonetoj en Esperanto, Jean-Louis intervjuas la infanojn en lernejo de Drom, kiuj estis inicitaj dank’al la partopreno de Bourg-en-Bresse-a asocio. La klaso komunikiĝis kun nia korea samasocianino Ana pere de Skajpo. Sylvain, la instruito, kaj Jean-Louis rememorigas al ni, ke, okaze, la fama pedadogo Celesteno Freneto uzis esperanton en sia klaso kaj tiel organizis perpoŝtajn internaciajn korespondadojn.
(elsendo sen traduko, tute en la franca)

Pluso : Célestin FREINET  (Celesteno FRENETO)  ĉe Vikipedio

– – –

Bourg-en-Bresse ville natale de U.E.A. : la preuve ! – (version française)

—-

(Esperanta versio : Bourg-en-Bresse naskiĝurbo de U.E.A.! )

 

Hôtel Terminus CP MFL’Hôtel Terminus et de la Paix  à Bourg-en-Bresse.

Ici furent élaborés et signés les statuts
de l’organisation internationale d’Espéranto.

(cliquer pour agrandir)

(document fourni par Michel Fontaine)

(l’Hôtel existe toujours)

—-

Monique (Monika 05) a lu sur notre blogue l’article

« Où l’on apprend qu’ U. E. A. est née à Bourg-en-Bresse ! ! ! « .

Elle nous a laissé le commentaire suivant, pour nous demander des explications complémentaires, que nous lui donnons bien volontiers, apportant ainsi la preuve qu’U.E.A. a bien été créée à Bourg-en-Bresse en 1908 !

[U.E.A.-Universala Esperanto-Asocio est l’Association Universelle d’Espéranto]

« Est-il possible d’avoir des informations plus précises sur cette affirmation… C’est peut-être bien les travaux préparatoires… mais il me semble qu’il faut mentionner le nom de Hodler ! J’ai toujours appris que c’était Hodler qui avait fondé U.E.A. en 1908 et que le siège était à Genève ! Merci de compléter mes connaissances. »

Amike Monika 05

en complément de sa remarque, Monique nous joint un extrait de l’article Wikipedia (fr) consacré à Hector Hodler :

En 1906 , lors du deuxième Congrès mondial d’espéranto à Genève , il [Hodler] s’est intéressé aux idées d’organisation d’un système de consuls dans lequel il a vu la possibilité de réaliser son projet d’organiser un service d’entraide entre des hommes de bonne volonté. C’est le germe de la création de l’Association mondiale d’espéranto (UEA) . [ … ]

L’idée d’un réseau de consuls a trouvé auprès de Rousseau, Carles et Hodler une oreille attentive et on a vu déjà en 1907 se constituer un groupe de 200 consuls. Le 28 avril 1908 a été fondée l’Association mondiale d’espéranto (UEA). Hodler a été élu directeur général et vice-président. Il en est devenu le président en 1919. »

Merci de votre contribution Monique.

Vous avez bien raison de vous interroger ! En effet, il est généralement admis comme une évidence dans « la movado » que U.E.A. a été fondée à Genève par HODLER. Pourtant, les statuts d’U.E.A. ont été élaborés par plusieurs personnes, dont HODLER, à l’Hôtel Terminus de Bourg-en-Bresse !

Ces personnes venues d’horizons différents ont convergé là pour cet évènement d’importance pour notre langue internationale. Peut-on parler de « simples » travaux préparatoires ?

Cela en tout cas ne semble pas correspondre à la mémoire espérantiste locale !

Cette dernière mérite d’être écoutée, car elle est à la fois discrète et exempte de tout « chauvinisme local ». Elle vaut bien l’affirmation péremptoire selon laquelle U.E.A. serait née à Genève !… Vous savez sans doute que l’Histoire, telle qu’elle est écrite, sur bien des sujets, procède assez souvent d’une certaine… simplification (parfois outrancière…).

Personnellement j’ambitionne que le club d’Espéranto local puisse un jour mieux mettre en valeur le fait que Bourg-en-Bresse est bien… le berceau de l’organisation internationale des espérantistes !

Bien entendu, il n’est pas question de nier, par ailleurs, que l’activité centrale d’U.E.A. s’est très vite déplacée à Genève, ni le rôle essentiel de HODLER !

Cependant, l’histoire mérite d’être un peu ré-écrite. ^^

Pour des premiers détails intéressants, vous pouvez consulter l’article en Espéranto de Chantal BECHERET, ici (« Iom da loka historio« , page 3, dernier paragraphe).

Mais, surtout, vous trouverez ci-dessous LA PREUVE que les statuts de U.E.A., non seulement ont été « préparés » , mais encore ont été signés à Bourg-en-Bresse. Je vous invite à prendre connaissance de la source suivante, de première importance.

– – –

servisto de l'ideo

Extraits du Livre :
« Servisto de l’ideo – 50 jaroj ĉe Universala Esperanta-Asocio – 1908 – 1958″ – Hans JAKOB
Editorado kaj antaŭparolado de Mark FETTES,
(actuellement : président de U.E.A.)
Antwerpen – Flandra Esperanto-Ligo – 1995 – ISBN 90-71205-58-4

(Livre amicalement prêté par Jean-Louis GAYET)

– – –

pages 5 et 6

Eltiraĵo el la antaŭparolado de Mark Fettes : (pri Hans Jakob)

« Ĉiuj konis lin, kaj li konis ĉiujn : la familion Zamenhof, de Ludoviko ĝis Lidia, Sébert, Hodler, Privat… […] « Unu el la plej konataj gvidantoj de la movado », agnoskas la Enciklopedio. Sed la historio ne dorlotis Hans Jakob, la plej longdaŭran el ĉiuj oficistoj de UEA, la kunordiganton de la Dummilito Servo, la multjaran redaktoron de la « Jarlibro » kaj teknikan redaktoron de «Esperanto», la unuan prizorganton de la Biblioteko Hodler kaj la Libroservo, delonge kovras la vualo de forgeso. […]

La memoroj de Hans Jajob estas plurkiale rimarkindaj. Unue, temas pri vidpunkto ĝis nun nenie reprezentita en la publikaj historioj de la movado. […] Due, per la anekdotoj de homo okupata per detaloj, nia teoria scio pri UEA – la rolo de Hodler […] vestiĝas per buntaj koloroj. […] Frapas nin laste lia pasio por UEA mem, kiel organizaĵo.  – Mark Fettes

Extrait de la préface de Mark Fettes : (à propos de Hans Jakob)

« Tous le connaissaient, et il connaissait chacun » : la famille Zamenhof, de Ludoviko jusqu’à Lidia, Sébert, Hodler, Privat… […] « Un des guides de la movado les plus connus », selon la Enciklopedio. Mais l’histoire n’a pas été tendre avec Hans Jakob… Le voile de l’oubli a recouvert le collaborateur d’UEA le plus longtemps en fonction, le coordinateur du « Service de guerre de UEA », le rédacteur pendant de nombreuses années du « Jarlibro » et rédacteur technique de la revue «Esperanto», le premier responsable de la bibliothèque Hodler et du Libroservo. […]

Les mémoires de Hans Jakob sont remarquables à plusieurs titres. Premièrement il s’agit d’un point de vue jusqu’ici jamais pris en compte dans les histoires publiques du mouvement espérantiste. […] Ensuite, au travers des anecdotes d’une homme soucieux des détails, notre savoir théorique sur UEA, le rôle de Hodler, […] devient plus vivant. […] Enfin, nous sommes frappés par sa passion pour UEA en tant qu’organisation. – Mark Fettes

page 12
« … la 28-an de aprilo 1908 estis fondita Universala Esperanta-Asocio… »

« … Le 28 avril 1908 a été fondée Universala Esperanta-Asocio… »

page 14
« … En la dokumentoj, ankoraŭ ekzistantaj en la arkivejo de UEA, oni vidas kiel zorgeme, patience, kaj atenteme pri detaloj la duopo Hodler kaj Rousseau laboris. Pri la nomo de la infano okazis longa korespondado. Fine, el ĉiuj eblecoj, oni detenis la tri vokalojn « U.E.A. ». La fundodokumento estis subskribita en Bourg-en-Bresse, Francujo, en la stacidoma hotelo «Terminus». La du iniciatintoj, el Ĝenevo kaj Dijon respektive, renkontiĝis regule en tiu urbo.»

« Dans les documents encore existants dans la salle d’archives de UEA, on voit avec quel soin, quelle patience, quelle attention aux détails, le duo Hodler et Rousseau travaillait. Une longue correspondance fut nécessaire pour choisir le nom de l’enfant à naître. Finalement, entre toutes les possibilités on a retenu les trois voyelles « U.E.A. ».
Les statuts ont été signés à Bourg-en-Bresse, France, à l’hôtel « Terminus» près de la gare. Les deux initiateurs, de Genève et Dijon respectivement, se rencontraient régulièrement dans cette ville .»

Terminus 2007 100 ans_v2L’hôtel Terminus (photo 2007)

(d’après certaines informations, il semblerait que les documents archivés chez UEA., auxquels se réfère Hans JAKOB, aient été « perdus » depuis : les documents relatifs à la fondation de U.E.A. « ont disparu », « n’existent plus »…)

(En effet on peut lire en 1958 dans la revue « Esperanto », 50 ans après les faits : « Les documents concernant la création définitive de U.E.A. n’existent malheureusement plus. Les détails concernant la création définitive de U.E.A. ont été discutés entre HODLER et Théophile ROUSSEAU dans la ville de Bourg-en-Bresse, où HODLER était allé rencontrer ROUSSEAU. Ils se rencontrèrent à l’Hôtel Terminus, près de la gare, et là ils jetèrent les fondations de U.E.A. » Malgré… l’absence de documents écrits…, « Esperanto » livre donc une version compatible avec celle de JAKOB.)

 

Hans JAKOB a été l’employé de U.E.A. le plus longtemps en fonction, il a été le premier à s’occuper de la Bibliothèque HODLER, et du « Libroservo ». Son témoignage est irréfutable. Plus proche collaborateur de HODLER, ayant travaillé de longues années à Genève, il n’avait aucune raison d’inventer une histoire fictive de naissance d’U.E.A. à Bourg-en-Bresse…

N’ayant aucune attache à Bourg-en-Bresse, il n’avait absolument aucun intérêt à survaloriser le rôle de cette dernière, et à amoindrir celui de Genève, dans l’histoire de la naissance de U.E.A. !

Ce que nous savons par contre, c’est que ce texte minore involontairement le rôle d’un troisième « initiateur » capital : Victor CORSAINT, propiétaire de l’Hôtel Terminus. Celui-ci ne fournit pas seulement (vraisemblablement à de multiples reprises) le gîte et le couvert… C’est aussi un fervent militant espérantiste. A cette époque, beaucoup d’hôteliers voient avec intérêt se développer la langue internationale !…

Victor Corsain (1871-1950) 4Victor CORSAINT (1870 – 1950) – Document fourni par Michel Fontaine

« Bon, alors d’accord… Mais si les statuts de UEA ont été élaborés et signés à Bourg-en-Bresse, c’est finalement (ce n’est que…) pour des raisons purement pratiques. D’accord, cette ville, de par sa position géographique, permettait à HODLER venant de Genève et à ROUSSEAU venant de Dijon de se rencontrer facilement, et de plus CORSAINT leur assurait le gîte et le couvert. HODLER et ROUSSEAU ont donc profité de ces commodités pour faire advenir leur oeuvre sacrée. »

Voilà ce que certainement beaucoup de personnes penseront ou diront.

On leur répondra : « Que nenni ! »

Voilà le type-même de l’erreur de jugement, causée par un regard anachronique, non documenté historiquement.

Il faut donc remettre les choses à leur place.

En premier lieu, CORSAINT n’est pas un simple « quidam espérantiste ». C’est déjà en son hôtel qu’est fondé, le 24 janvier 1905, le Groupe Espérantiste de Bourg-en-Bresse.

Peu de temps après, le dimanche 4 février 1905, le secrétaire du Groupe, Joseph EVROT, censeur du lycée de Bourg-en-Bresse, donne une conférence sur l’Espéranto, à l’Ecole Carriat. D’après « Le courrier de l’Ain », 500 personnes étaient présentes!

Il est presque impossible aujourd’hui de soupçonner la force de l’Espéranto à Bourg-en-Bresse à cette époque ! En 1906, il y avait… 104 espérantistes burgiens enregistrés dans les annuaires espérantistes. Encore tous les espérantistes n’étaient-ils pas officiellement inscrits !

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –
Populations 1906 estimées sur la base de recensements, arrondies :
Bourg-en-Bresse 20 000 habitants
Lyon 460 000 habitants (23 fois plus)

Nombre d’espérantistes enregistrés :
Bourg-en-Bresse : 104
Lyon : 583

Nombre d’éspérantistes pour 1000 habitants
Bourg-en-Bresse : 5,2
Lyon : 1,27

La proportion d’espérantistes était
4 fois plus importante à Bourg-en-Bresse qu’à Lyon,
où, pourtant, l’Espéranto s’était très largement implanté !

La progression de l’Espéranto à Bourg-en-Bresse était remarquable :  4 espérantistes un an plus tôt !… 104 en 1906, et… 153 un an plus tard, répertoriés dans un Jarlibro (annuaire). Nous publierons prochainement la liste de ces 153 samideanoj. Presque tous les notables de la cité se trouvent dessus !…

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

(texte modifié le 07/09/16, notamment pour corriger une erreur de chiffre. Voir en fin d’article l’addendum  technique du 07/09/16 )

Dans cette ville de Bourg-en-Bresse, indiscutablement, plus que partout ailleurs, l’espérantisme a réalisé une percée proprement fulgurante par son ampleur, son intensité, sa rapidité.

Il n’y a donc pas de hasard ! C’est ce terreau, ce terreau-là exactement, qui fut le berceau de U.E.A. !

Victor CORSAINT est trésorier d’un groupe espérantiste à l’importance et à la vitalité remarquable. Non, ce n’est pas un simple quidam, c’est un personnage lui-même remarquable.

Le 4 avril 1906, une fête espérantiste réunit 350 personnes, en présence du Maire, de l’Inspecteur d’Académie, du Directeur des Contributions.

Au cours d’une réunion, le 9 octobre 1906, on parle d’une excursion en commun avec Lyon, Beaune, Mâcon, Le Creusot, Givors et aussi de la création d’un « office » et d’un « consulat ».

Le vendredi 27 janvier 1907 a lieu l’Assemblée Générale du Groupe Espérantiste.

En février 1907, le Groupe reçoit HODLER.

Le dimanche 21 juillet 1907, pour fêter les 20 ans de la langue internationale, 70 personnes participent à un banquet à l’Hôtel Terminus.

Le 28 avril 1908 U.E.A. est fondée.

La revue « Espéranto », dirigée par HODLER, rend compte en mai 1908 :

« A la date du 28 avril, nous avons reçu de nos délégués 59 réponses à notre circulaire, dont 57 acceptent le règlement provisoire. En conséquence, le projet de règlement est accepté et U.E.A. est fondée. »

(on voit une fois de plus que U.E.A. n’a pas été fondée par les seuls HODLER et ROUSSEAU se rencontrant pour des raisons pratiques à Bourg-en-Bresse : il s’agit d’une oeuvre beaucoup plus collective !…)

Parlons encore un instant des prémices à la fondation de UEA. Si Théophile ROUSSEAU « vient de Dijon » en 1908, il semble qu’en 1907 il fasse encore partie d’un des groupes espérantistes Lyonnais. Mais il enseigne à ce moment-là au lycée de Bourg-en-Bresse ! Et c’est donc bien depuis cette ville qu’il crée un réseau de « oficejoj » (« bureaux ») : boutiques ou magasins, où on pouvait trouver de la documentation, avoir des contacts, ainsi que, pour les commerçants et industriels non espérantistes, un bureau de traduction.

 

Enciklopedio de Esperanto nous apprend :

« … ĝermo de UEA estis la E-oficejoj, starigitaj laŭ propono de Rousseau. La unua E-oficejo estis en franca urbo Bourg en Bresse, kie vivis Rousseau, la kunfondinto de UEA. »

« … les « Bureaux Espérantistes », lancés sur proposition de Rousseau étaient une préfiguration de UEA. Le premier « Esperantisto-oficejo » se trouvait dans la ville française de Bourg-en-Bresse, où vivait ROUSSEAU, le cofondateur de UEA. »

Hmm…?… « Des preuves ! », des VRAIES preuves historiques ?

D’accord, allons-y… Voici ce qu’on peut lire le le 15 avril 1908, deux semaines avant la fondation de U.E.A, dans « Esperanto », le journal récemment racheté par HODLER, sur le point de devenir l’organe officiel de l’association à naître :

Offre emploi Bourg - Esperanto 15 avril 1908

Une offre d’emploi en … Espéranto, en provenance de l’Esperanto-Oficejo de Bourg-en-Bresse ! Et pour répondre à  l’offre d’emploi, il faut écrire à l’Oficejo, à l’attention de Monsieur le Maire… Oui, parce que j’ai oublié de préciser, plus haut, qu’à Bourg-en-Bresse, le maire… aussi … est espérantiste…

Le Bureau d’Espéranto (Esperanto-Oficejo) de Bourg-en-Bresse fonctionnait depuis 1907. Et, si le premier fut bien créé à Bourg, telle était grande l’énergie de ROUSSEAU, que plusieurs autres oficejoj fonctionnaient déjà au moment de la création de UEA.

Le 28 avril 1908, U.E.A est dotée de statuts provisoires (« provizora regularo »).

Ce document, que j’ai fini par pouvoir consulter, pas encore dans sa version originale, mais cependant imprimé in extenso (semble-t-il, ou pratiquement…), dans la revue Esperanto du 15 mai 1908, ne fixe aucun lieu pour le siège de l’association, et, sur ce plan, se contente de prévoir que la première réunion de l’association se tiendra au congrès universel de Dresde, quelques mois plus tard.

L’association est dirigée par un Comité composé de 9 personnes, élues selon des modalités provisoires. Si Théophile ROUSSEAU y siège aux côtés de HODLER, ce n’est pas seulement parce que nous avons là les deux plus importants fondateurs de U.E.A. C’est aussi parce que ROUSSEAU est désigné, DANS LES STATUTS-MEMES DE  U.E.A.  comme le créateur (« iniciatinto ») – au singulier – du réseau des Oficejoj. Cela se vérifie d’ailleurs aisément dans d’autres publications officielles de l’association, comme par exemple le Jarlibro 1908.

On comprend donc mieux maintenant que Bourg-en-Bresse n’a pas été le berceau de U.E.A.  seulement pour de simples raisons de commodité ! …

Ici, l’Espéranto a bouillonné soudainement, peut-être plus incroyablement que partout ailleurs. Ici est née l’organisation internationale des espérantistes.

Byalistok – Varsovie – Boulogne sur Mer – Bourg-en-Bresse,

voilà les « lieux saints » de l’Espéranto.

Oui, parfois, l’Histoire mérite d’être un peu ré-écrite !…

Peu à peu, elle sera ré-écrite, et Bourg-en-Bresse retrouvera la place qu’elle mérite dans l’histoire de notre langue internationale. Suite aux tout premiers congrès universels d’Espéranto et à la fondation de U.E.A., en tout cent un congrès universels ont eu lieu à ce jour. Des centaines de milliers de gens venant de tous les horizons se sont rencontrés, ils se sont parlé grâce à la langue initiée par le docteur ZAMENHOF, ils se sont respectés, ils se sont appréciés,  assez souvent même, ils se sont aimés. Des millions de gens, à travers les générations successives, ont partagé le grand rêve de la fraternité espérantiste. Ce n’est donc vraiment pas rien, ce qui a été initié le 28 avril 1908 à l’hôtel Terminus de Bourg-en-Bresse !…

Ils appartient évidemment maintenant aux autorités locales de se rendre compte qu’existait dans la ville un joyau historique méconnu, mais de première importance dans l’évolution de l’humanité, et d’y prêter la plus grande attention.

Toutes les informations de cet article non « sourcées » d’une autre manière proviennent le plus souvent de la presse locale, essentiellement du « Courrier de l’Ain », et figurent dans le remarquable ouvrage  :

1895 – 1995
100 ans d’Espéranto
dans la région Rhône-Alpes
et en Saône et Loire
Docteur André Védrine
en collaboration avec Ida Védrine
Edition 2007

Préfaces et posfaces de
Pierre JANTON
Professeur à l’Université Blaise Pascal (Clermont-Ferrand)
Catherine MORLAY
Maître de conférences à l’Université Claude Bernard (Lyon I)
Claude PIRON
Interprète ONU et OMS, Enseignant Université de Genève

La photo de l’hôtel en 2007 provient du même ouvrage.

Pour finir, nous produisons ici, en mémoire de Victor CORSAINT deux documents dont nous aimons à penser qu’ils sont inédits, au moins pour nos lecteurs :

– une lettre (du 10 septembre 1906) de la main de CORSAINT, sur papier à en-tête de l’Hôtel Terminus (et un agrandissement de l’en-tête)

– le menu du congrès espérantiste de Bourg-en-Bresse de 1914, … à l’Hôtel Terminus bien entendu… (on avait plutôt bon appétit en ce temps-là… )

Corsaint lettre

Corsaint entete lettre(cliquer pour agrandir)

menu congès espérantiste de Bourg 1914

Hotel Terminus-de la PaixL’Hôtel Terminus aujourd’hui (cliquer pour agrandir) –
Document fourni par Michel Fontaine

Il faut souligner une chose, en conclusion : dans la période de fondation de U.E.A., tous les ingrédients du menaçant « schisme idiste », qui enrayera le développement de notre langue, sont déjà très clairement en place. Par ailleurs, partout en Europe les nationalismes impriment leur pression grandissante; la première guerre mondiale n’est pas loin.

Hodler avait avancé sur l’idée des «Consuls» espérantistes, entendue deux ans auparavant de Alphonse Carles, dans un Congrès Universel. Rousseau, au sein du formidable creuset espérantiste burgien, a commencé à mettre en place le réseau des « Esperanto-Oficejoj », un début d’organisation internationale.

Rendons hommage à ces deux hommes exceptionnels, qui, en ces temps enthousiastes pour le développement de notre langue internationale, mais aussi en ces temps troubles…, n’ont pas initié de guerre d’egos, mais ont choisi de rendre fécondes leurs visions respectives, en collaborant au service d’une idée supérieure.

Cet hommage premier à la fraternité espérantiste n’annule aucunement notre devoir de mémoire envers nos anciens : oui, bien sûr, oui, évidemment… l’organisation internationale des espérantistes est née le 28 avril 1908 à l’Hôtel Terminus – de la Paix à Bourg-en-Bresse.

Il est temps, maintenant, de penser à organiser la cérémonie officielle de la commémoration de cet événement.

Jean-François SCHELCHER

Ont aussi participé, d’une manière ou d’une autre,
à l’élaboration de cet article :

– Monique ARNAUD
– Chantal BECHERET
– Michel FONTAINE
– Jean-Louis GAYET
– Michèle ORRY

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

ADDENDA

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

1- addendum  technique du 07/09/16

Attention le chiffre de 1041 espérantistes à Bourg-en-Bresse en 1906, initialement repris d’une édition PDF du livre du docteur Védrine, élaborée hors de son contrôle, était erroné. Il fallait lire bien sûr « 104 » espérantistes.


2- 12/09/16 – Mark Fettes, président de U.E.A. nous félicite pour nos recherches, qu’il transmet aux dirigeants de U.E.A.

3- 18/09/16 – « Ici HODLER et ROUSSEAU se réunirent, discutèrent, et… inventèrent U.E.A. »

terminus-parko-05_09_16-b-vgPublication des photos
du parc privé de l’Hôtel Terminus

— – –

“Hejme floras certe, sed … “

– – –

« Mi esperas, ke per via retejo, la kanzono vojaĝos
al koroj de multaj homoj trans landlimoj. »
S-ino Setsuko YAMAKAWA

– – –

 NE FORGESU FUKUŜIMA !

Hejme floras certe, sed – hejme floras certe, sed
ne okazos florfesten’ ; regas nur silent’.
Sur la tero kun venen’ , en la indigna vent’ ,
niaj floroj ĝermas kaj  jen falas en lament’.
– – –

 Hejme floras certe, sed … “

Bonvolu aŭskulti la kanzonon,
kaj pensi pri la vivo de suferantoj en Fukuŝima.
La originan kanzonon, nomitan “Hanaŭa Sakedomo”,
poemverkis, komponis kaj kantas la muzikgrupo « Kageboushi »
(esperante : « Silueto »)

(por vidi la Esperantajn subtekstojn,
alklaku la maldekstran rektangulan ikonon)
(dankon al YAMAKAWA Setsuko)

N’oublions pas Fukushima et ceux qui souffrent là-bas …
(sous-titres en espéranto réglables
en cliquant sur l’icone en forme de fleur)

 Hanaŭa Sakedomo” (origina japana versio)

– – –

Tuja japana versio

Ili venkis Ŝalam Kreston ! Ils ont vaincu le Crêt de Chalam !

– – –

Textes et photos : Michel SARBACH

(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

Ili venkis Ŝalam Kreston !
Post du provoj, kontraŭitaj pro vetero, la tria estis sukcesplena. Ni estis 11 geamikoj survoje de la Kresto Ŝalam en Ĵuraso, pli la hundo de Sacha ! La ĉarma montara kaj aŭtentika vilaĝo La Pesse, fama vintrostacio, estis la startpunkto de nia piedekskurso, malproksima 85 kilometrojn de Bourg-en-Bresse.

Ĉiuj venkis la pinton, post unu horo de peno en la arbaro… Ĉiuj ĝojis atinginte la kreston altan je 1545 metroj , kaj miris la rimarkindan vidon sur la alta ĉeno de Ĵuraso, situita ĵus fronte al ni : La Kresto de la Neĝo (1717m laŭ la mapo IGN), kaj le Reculet (1719m laŭ la sama mapo)… Malfeliĉe, la malproksima ĉeno de Alpoj ne estis videbla…

La reirvojo ĝis la montpasejo nomita « La limŝtono de leonoj », kie ni parkis niajn aŭtomobilojn, montriĝis fine pli malfacila ol la suprenirado – ĉu ne, Isabelle, kiu preferis malsupreniri sur postaĵo !? Ŝia pantaloneto iom suferis kaj ŝanĝis je koloro …

Kelkaj alportis nur piknikon, sed konante Isabelle kaj Tea, bonegajn kuiristinojn, necesas antaŭplani minimume 1 horo por gustumi « las empanadas » kuiritajn de Isabelle, kaj specialan torton faritan de Tea, ambaŭ rivalantaj en perfekteco ! !

Marie France kaj Mikru trinkis la lastan glason da bonega blanka vino « Montagny », alportita de Miŝel, antaŭ ilia fastosemajno, komence de septembro

Antaŭ la reiro, ni profitis la dolĉaĵon de vetero por viziti kaj legi la ŝildojn de tiu fama loko, kie multaj rezistantoj mortis aŭ estis vunditaj en la jaro 1944, kiam la germana armeo atakis la regionan rezistadon. Ĉi tie funkciis milithospitalo… Alta loko de la rezistado de la makiso de l’Ain…

Agrablega tago, kies memoro restos en niaj sonĝoj…

Ils ont vaincu le Crêt de Chalam !

Après 2 tentatives contrariées par le temps, la troisième était la bonne ! Nous étions 11 amis sur la route du Crêt de Chalam, dans le Jura, plus le chien de Sacha ! Le charmant village montagnard et authentique de la Pesse, bien connu comme station de sport d’hiver, était le point de départ de notre excursion, à 85 km de Bourg.

Tous étaient joyeux d’atteindre le sommet à 1545 mètres d’altitude et d’admirer le paysage sur la haute chaîne du Jura, située juste en face de nous : le crêt de la Neige (1717m selon la carte IGN) et le Reculet (1719m selon la même carte). Malheureusement la lointaine chaîne des Alpes n’était pas visible…

Le chemin du retour jusqu’au lieu-dit « la Borne aux Lions », où nous avions garé nos automobiles, s’est avéré finalement plus difficile que celui de la montée… – n’est-ce pas Isabelle, qui préféra descendre sur les fesses ! ? Son pantalon en souffrit quelque peu et changea vite de couleur.

Quelques-uns avaient apporté juste un pique-nique, mais quand on connaît Isabelle et Téa, très bonnes cuisinières, il faut prévoir au moins 1 heure pour déguster « las empanadas » cuites par Isabelle et la tourte spéciale façon Téa … chacune rivalisant dans l’excellence.

Marie France et Mikru burent leur dernier verre d’un très bon vin blanc « Montagny » apporté par Michel, avant le jeûne d’une semaine début septembre…

Avant le retour, nous avons profité de la douceur du temps pour visiter et lire les pannonceaux de ce haut lieu, où moururent ou furent blessés de nombreux résistants, en l’an 1944, quand l’armée allemande attaqua la Résistance. Ici fonctionna un hôpital de guerre….Haut lieu de la Résistance des Maquis de l’Ain…

Très agréable journée dont le souvenir restera dans nos rêves…

Seulo – Bourg en Bresse – Strasburgo – – > kelkaj bildkartoj…

somero2016_1(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

Deborah, el Koreio – OAZO laŭ sia esperanta nomo – revenis francien ĉi-somere. Ŝi malkovris Alzacon kaj Baden-Virtembergon, gvidite de Jean-François SCHELCHER. La 23an de Julio, okazis, apud Strasburgo, tre simpatia korea-esperanta manĝo, kuirita de OAZO. Partoprenis strasburgaj klubanoj. Marie-France kaj Michel SARBACH tre favore reprezentis la BeB-Klubon !

Mise à jour – Ĝisdatigo

– –Crêt de Chalam Ŝalam Kresto Crêt de Chalam

Freŝa ĝisdatigo de la klubo-agadoj, legu ĉi-tie.

(dimanĉon la 21an de aŭgusto : ekskurso de la klubo al Ŝalam Kresto)
– – –
– – –

Mise à jour récente du programme d’activités du club, lire ici.

(dimanche 21 août sortie du club au Crêt de Chalam)

En mia vivo, Esperanto-vivo – (Kanta, el Koreio)

kun Ana en Prago en 2014 Kanta kun Ana, sur la ponto de Karolo (Prago, 2014)

(Alklaku por grandigi

– – –

Ĉiuj, kiuj partoprenis la staĝon en 2015, rememoras Kantan, akompanitan de kelkaj koreaj junuloj: Leo, Miela, Poe, Haru … Kanta jam visiztis BeB plurfoje kaj fariĝis varman amikinon de nia asocio. Post forpaso de sia patrino, antaŭ kelkaj semajnoj, ŝi publikigis belan emociportan artikolon en la blogon de Ana…Kaj ne forgesu legi : ĝi estas simpla kaj ne bezonas tradukon. Michel FONTAINE.

– – –

Tous ceux qui ont participé à notre stage de 2015, se souviennent de Kanta, accompagnée de quelques jeunes Coréens : Leo, Miela, Poe, Haru … Kanta a déjà visité BeB plusieurs fois, et est devenue une grande amie de notre association. Après le décès de sa mère il y a quelques semaines, elle a publié un bel article émouvant sur le blog d’Ana… A lire absolument. L’article est simple et ne nécessite pas de traduction en Français. Michel FONTAINE

– – –

– – –

EN MIA VIVO, ESPERANTO-VIVO   (Kanta, el Koreio)

– – –

Saluton !
Mia nomo estas Kanta. Ĉar mi ĉiam kantas.
Kiam vento blovas, kiam sunbrilas, kiam pluvas,
rigardante mondan pejzaĝon, aŭtomate mi kantas.
Eĉ kiam mi havas penigan laboron, baldaŭ mi kantos.
Kiam ajn mi estas ĝoja, kiam ajn mi estas malĝoja,
ĉiam mi vivu kun kanto kiel nun.
Kaj foje mi volus kanti vian propran kanton kun vi.

– – –
Mi renkontis Esperanton antaŭ 3 jaroj.
Kiam mi devus eniri en mezlernejon,
mi frekventis alternativan lernejon,
kaj tie en alta klaso ekzistis Esperanto-kurso
kiel paca studobjekto.
Kial mi elektis la specialan lernejon? La kialo estis ampleksa.
Sed la plej grava kialo estus, ke mi obstine gardis
mian revon al pli feliĉa vivo.- – –

– – –

Kompreneble, mi pasigis feliĉan infanecon.
Sed kiam mi eniris en elementan publikan lernejon,
mi sentis, ke mia vivo estas malfeliĉa.
Multe grandiĝis sufoka koro
kaj ankaŭ malkonteteco en la koro.
Mi ofte grumblis al miaj gepatroj :
« Mi ne volas iri al la lernejo! »
Post kelka tempo, alia vojo aperis.
Oni diras, se ni deziras ĝisoste ion ajn, tio realiĝos.
Brave, miaj gepatroj respondis mian preĝon foriri
de la sufoka lernejo.

– – –
La nova vojo estis fremda por mi.
Miaj gepatroj ligis min kun la libera lernejo en naturo,
por ke mi pli fortiĝu kaj pli feliĉe vivu en la mondo.
Mia adoleskanta tempo tiel feliĉe pasis en la lernejo.
Jes, la lernejo nomiĝas verdire « Feliĉa Lernejo ».
Tie, kokoj, hundoj, katoj saltante ludas en la monteto.
Blovanta vento kunportis fekan odoron de la bovaro,
kiun mi tre ŝatas.
Ĉirkaŭ naturo fluis tempo, kiu riĉigis mian vivon.

– – –
« Vivo mem estas bona lernejo. »
Jen, estas la ideo de Feliĉa Lernejo.
Laŭ la ideo, mi kreskis kaj mia koro malfermiĝis al la mondo.
Komuna vivo en la lernejo maturigis min socia kaj memstara.

– – –
Tiel kvinjara lerneja vivo finiĝis.
Post la diplomiĝo, mi provis perlabori
kaj vojaĝi per Esperanto.
Mi estis en Slovakio, Francio, Hungario, Prago kaj Germanio.
Per Esperanto, mi povis subrigardi diversajn vivojn.

– – –

Post la vojaĝo, mi mem decidis refoje vivi en « Feliĉa Lernejo »
dum kelkaj monatoj.
Tie mi planis havi koncentran tempon por mi
kaj perlaboris por memstari.
Tiel ĉirkaŭ ses monatoj pasis.
Iun tagon en februaro,
mia patro subite telefonis al mi kaj diris,
ke mia patrino serioze malsanas. Mi devus tuj reveni hejmen.
Li klarigis, ke ŝi ricevis juĝon, pankreata kancero en hospitalo.
En ŝia korpo jam disvastiĝis la kancero.
Eĉ sango-fluadon ŝi havis

– – –

Oni diris, ke en tiu kazo kuracado ne tiom efikus.
Tamen nia familio devis fari ion ajn por ŝi.
Dum tri monatoj kaj duono,
la vivo de nia familio multe ŝanĝiĝis, ankaŭ la mia.
Antaŭe mia patro tro multe laboris,
sed li lasis iom da laboro por zorgi ŝin.
Li legis multajn librojn vaste por helpi la kuracadon.
Pro tio, li fariĝis kvazaŭ duonkuracisto.

– – –
Miaflanke, antaŭe mi estis maldiligenta knabino,
sed pli kaj pli kapablis dommatrumi.
Ĉiutage mi faris legomsukon kaj liveris ĝin al la hospitalo.
Dume mi estis eĉ feliĉa, pro tio,
ke mi povis dediĉi la tempon por mia malsana panjo.
Mi prefere dankis ŝin, pro tio,
ke almenaŭ ĉitiel mi povis eĉ gute rekompenci al ŝi,
kiu nutris min dum longa tempo.
Ankaŭ mia juna frato, reveninte hejmen,
multe subtenis sian karan patrinon.

– – –
Ŝi mem klopodis forĵeti antaŭan malbonan vivkutimon.
Ni frue enlitiĝis, ofte trinkis akvon, eligis iom da ŝvito,
tiel kun klopodis daŭrigi sanigan kutimon.
Ni intencis sufiĉe manĝi legomojn
kaj akceptis kooperativan biologan manĝaĵon.
Jes, nia vivo alkutimiĝis al saniga menuo.
Kvankam la tempo por zorgi ŝin ne estis tiom longa,
tamen mi sentas min pli maturiĝinta dank’al ŝi.
Kaj nun mi tiom sopiras ŝin.

– – –

Mi opinias, ke Esperanto enhavas ideon de espero.
Tiusence, mi aŭdace povus diri,
ke mia familio kun unuiĝinta koro kaj espero
vivos simile kun la ideo de Esperanto.
Esperanto estas nek for, nek giganta.
Mi pensas, ke Esperanto estas en mia vivo.
Ne gravus flue paroli en Esperanto aŭ ne.
Tamen, laŭ mi, Esperanto-vivo estas vojo,
kie oni amike influas unu la aliajn
kaj tiel la mondo pli boniĝos.
Nun mi ne bone parolas Esperanton.
Sed mi deziras, ke la ideala valoro de Esperanto enmetiĝu
en mian vivon.

– – –
Baldaŭ mi vojaĝos surloken por esti pli bona homo.
Mi ĉiam ĝoje atendos renkontiĝojn kun survojaj instruistoj,
kiuj vojaĝis pli frue ol mi.
Ĝis la survojo !

Kanta, el Koreio.

—> La origina artikolo ĉe Sonĝanta Vivo, la blogo de Ana.

Emission radio : Retour d’Algérie – Radio-elsendo : Revenante el Alĝerio.

– – –

100.  – Isabelle et Dominique : retour d’Algérie – 20/06/16

JLG reçoit Isabelle et Dominique, deux espérantistes bressans qui reviennent d’un voyage culturel en Algérie. Ils ont découvert l’Algérie par le train, par le biais d’une association. Le poids de l’Histoire, l’accueil chaleureux des Algériens, la présence permanente des forces de sécurité, les difficultés de la vie quotidienne des habitants, … : un voyage riche !

100.  – Isabelle kaj Dominique, revenante el Alĝerio – 20/06/16

(elsendo sen traduko, tute en la franca) – JLG akceptas Isabelle kaj Dominique, du bresajn esperantistojn, revene de sia kultura vojaĝo Alĝerion. Ili pertrajne malkovris ĉi landon, kadre de asocio. La pezo de Historio, la varma akcepto de Alĝeroj, la senĉesa akompano de sekurgardistoj, la malfacilaĵoj de Alĝeroj en sia ĉiutaga vivo, … ĉio rezultigis riĉan vojaĝon !

Emission radio : La connaissance de soi – Radio elsendo : La sinkono

– – –

Khalil-Gibran-Le-Prophete

99. La connaissance de soi – 23/05/16

(émission en Français, avec traduction intégrale en Espéranto) « Jean-Louis GAYET déclame des textes en Français, Michel FONTAINE en Espéranto. Extrait du Prophète de Khalil Gibran : « La connaissance de soi » – Extrait du Petit Prince – Chanson :  « Marĵolena », de la chanteuse belge Nicolin’.

99. La sinkono – 23/05/16

(elsendo en la franca, samtempe tute esperantigita) « Jean-Louis GAYET deklamas, en la franca, poetikajn tekstojn, Michel FONTAINE la samajn, esperantigitaj. Eltiraĵo el « La Profeto » de Khalil Gibran : « La sinkono » – Eltiraĵo el « La Eta Princo » – Kanzono : « Marĵolena » de la belga kantistino Nikolin’.

Parolas niaj amikoj abeloj – Nos amies les abeilles parlent.

abelo1abelo2abelo3

(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

Parolas niaj amikoj abeloj :

« Finfine, homoj komprenis, ke ni, abeloj, apartenas al necesa biodiverseco. Ĉitie, en Bourg en Bresse, ili instalis ellignan konstruaĵon, meze de herbejo, ĉe la urbocentro. En tiu montrodomo, sen tegmento, ni loĝas en kvar komfortaj abelujoj, en kiuj eblas trankvile prepari mielon. Homoj lasis la ĉirkaŭan herbon kreski, por ke ni rikoltu nektaron de naturajn florojn. Multe da gelernantoj, najbaroj, scivolemaj popolanoj el kiuj Michel – kiel najbaro – venis por spekti nin tra vitroj ĉirkaŭ nia protekta « kastelo ». Homoj aldonis afiŝojn, por instrui ĉiujn pri nia vivmaniero. Finfine, en la tuta urbo, oni malpli altigis (je 80%) la kvanton da kemiaĵoj, kiuj mortigis nin antaŭe. Uf ! Savite de certa malapero, ni salutas ĉiujn, kiuj, en la tuta mondo, partoprenas purigon de nia komuna planedo. »

Nos amies les abeilles parlent :

« Enfin, les hommes ont compris que nous les abeilles appartenons à la biodiversité indispensable. Ici, à Bourg en Bresse, ils ont installé une construction en bois, au milieu d’une pelouse, près du centre-ville. Dans cette « maison-vitrine », sans toit, nous logeons dans quatre ruches confortables, où nous pouvons tranquillement préparer notre miel. Les hommes ont laissé pousser la pelouse aŭtour, pour que nous récoltions le nectar de fleurs naturelles. Beaucoup d’élèves, de voisins, de gens curieux, parmi lesquels Michel – en voisin – sont venus pour nous regarder à travers les vitres autour de notre « château » protecteur. Les hommes ont ajouté des affiches pour apprendre à tous comment nous vivons. Enfin, dans toute la ville, on a abaissé (de 80%) la quantité de produits chimiques qui nous tuaient auparavant. Ouf ! Sauvées d’une disparition certaine, nous saluons tous ceux qui dans le monde entier participent au nettoyage de notre planète commune. »

Michel Fontaine

Emission radio : Si je te dis « Espéranto » – Elsendo: Se mi diras al vi la vorton « Esperanton… »

 

98. Si je te dis « Espéranto » 09/05/16

(émission en Français, avec traduction intégrale en Espéranto) « Micro-trottoir » dans le cadre du « Printemps des poètes » de Bourg en Bresse, suite. Jean-Louis demande aux participants ce qu’ils savent de l’Espéranto – Jean-Paul, Albert, Christiane, Claude répondent – Chanson  : Ĵulieto par le groupe catalan « Kaj Tiel Plu »

98. Se mi diras al vi la vorton « Esperanton »… – 09/05/16

(elsendo en la franca, samtempe tute esperantigita) « Surtrotuaraj registraĵoj » kadre de la « Printempo de la poetoj » en Bourg en Bresse, sekvo : Jean-Louis demandas al ĉeestantoj, kion ili scias pri Esperanto respondis Jean-Paul, Albert, Christiane, Claude – Kanzono : Ĵulieto de la kataluna grupo « Kaj Tiel Plu »

– – –

Ĵulieto (lulkanto)
(komencas je 5:37)

refreno :

Anĝelet’ dormu
belulin’ dormu
alvenas tute
plenreva la nokt’.
Blovu kandelon’,
lumigu stelon
premu okulferma
la fingron al mi.

Paĉjo por ci
estas paĉjo muzika,
tiklo-komercanto,
frenezul’,
por pentri al ci
tute bluan dometon
aŭ meti la lunon
sur la lit’.

(refreno)

Kio estas ci
ŝafistin’ aŭ princino
montar’ aŭ marbodo
kor’ de kap’ ?
Kia estos ci ?
Kie trovos mienon,
ĉi tie aŭ en
libera mond’

         – – –

Teksto : Nadau
Ea teksto : Kaj Tiel Pli
Muziko : M. Maffrand
Kantas : Kaj Tiel Pli

Lulkanto el la okcitana lingvo
http://kantaro.ikso.net/ĵxulieto
Haveblas traduko rusen

Notez l’usage (judicieux ^^) du rarissime pronom « ci ».
Notu la trafan uzon de la maloftega pronomo « ci ».

– – –

Calendrier – Kalendaro

Kalendaro

Activités à venir du club :
le calendrier 2016 est mis à jour.

Venontaj klubo-agadoj :
la 2016a kalendaro ĵus estis ĝisdatigita.
(en la franca kaj la esperanta)

« Radio Bourg en Bresse Internationale » – « Internacia Bourg en Bresse Radio »

red_logo

97-c.  – « Internacia Bourg en Bresse Radio »

Radio Dreyeckland, (« la radio en angulo de 3 landlimoj » : Germanio, Francio, Svisio), aperinte en 1977, elsendas en suduesta Germanio (Freiburg en Brisgau, Lahr, Müllheim/Neuenburg, Staufen/Bad Krozingen). En ĉi radio, libera kaj civitana, funkcias ĉiujn 2 semajnojn « Esperanto-Magazin’», sesdekminuta elsendo por disvastigi Esperanton, do precipe en la germana, prezentita de Konrad, kaj agrabligita de kanzonoj en esperanto.

En sia elsendo la 14an de majo, « Esperanto Magazin’ » unue menciis la germanan kongreson de Esperanto, kiu disvolviĝas en Muniko.

Poste, je la 26a minuto kaj 45 sekundoj de la elsendo, Konrad anoncas (en la germana), ke la venonta dua dekminuta temo okazos pri la siria poetino Maram-al-Masri, kaj iomete prezentas ŝin. Je la 38a minuto, post kelkaj muzikaĵoj, ni povas aŭdi en esperanto la voĉojn de Michel FONTAINE kaj Catherine RATTON. Niaj germanaj samideanoj komplete  reelsendis nian elsendon  « n° 97 du 25/04/16 : poemoj de Maram-al-Masri tradukitaj en Esperanton ».

Jam unufoje okazis tio, kiam nia elsendo pri nia amiko Miaohui estis internacie aperinta en la esperanta portalo « Studio ». Jen ĉifoje elsendo de nia asocio aŭskulteblas en germana radiostacio. Ĉu ni ekalkutimiĝus al tia internacieco ?

(aŭskultu la elsendon de Radio Dreyeckland)

– – –

Article Esperanto Aktiv'(klaku la bresan kokidon ^^ por legi la intervjuon  de Jeff)

Nia radioelsendo estis rimarkita ankaŭ de Esperanto-France. En sia elektronika letero « Esperanto Aktiv’ », de aprilo 2016 (dissendita po 4000 ekzempleroj), Sylvain BARRIER intervjuas Jean-François SCHELCHER pri la radioserio « Langoj malligiĝas », kies ekzisto  baldaŭ atingos 7 jarojn. Tia aĝo oportune favoras al novaj aventuroj…ankoraŭ pli internaciaj…

 

97-c.  – « Radio Bourg en Bresse Internationale »

Radio Dreyeckland, (« la radio du coin des trois frontières » : Allemagne, France, Suisse), née en 1977, émet sur le Sud-Ouest de l’Allemagne (Freiburg en Brisgau, Lahr, Müllheim/Neuenburg, Staufen/Bad Krozingen). Cette radio libre et citoyenne diffuse tous les 15 jours « Esperanto-Magazin’ », une émission de 60 minutes de popularisation de l’Espéranto, donc essentiellement diffusée en Allemand, animée par Konrad, entrecoupée de chansons en Espéranto.

Dans son émission du 14 mai dernier, « Esperanto Magazin » couvre tout d’abord le congrès allemand d’Espéranto, qui se déroule à Munich.

A 26:45 de l’émission, Konrad annonce (en Allemand), pour la deuxième partie de l’émission, un sujet à venir de 10 minutes sur… la poétesse syrienne Maram-al-MASRI, et procède à une petite présentation de l’écrivaine. A 38:00, après quelques morceaux de musique, nous retrouvons (en Espéranto) les voix de… Michel FONTAINE et de Catherine RATTON. Nos samideanoj allemands ont rediffusé intégralement notre émission « n° 97 du 25/04/16 : poemoj de Maram-al-Masri tradukitaj en Esperanton ».

Après l’émission concernant notre ami Miaohui, internationalement diffusée par le portail espérantiste « Studio », une émission de notre club de Bourg peut donc être écoutée sur une station allemande. On commencerait presqu’à prendre goût à cette internationalisation…

(écouter l’émission de Radio Dreyeckland)


 

Article Esperanto Aktiv'(cliquer le poussin de Bresse ^^ pour lire l’interview de Jeff)

Notre émission a aussi été repérée par Espéranto-France. Dans la lettre électronique « Esperanto Aktiv » datée d’avril 2016 (4000 exemplaires diffusés), Sylvain BARRIER procède à une interview de Jean-François SCHELCHER, à propos de notre émission de radio « Les langues se délient », qui va bientôt atteindre sa 7ème année d’existence. 7 ans, un bel âge pour partir vers de nouvelles aventures !… encore plus… internationales…

Drom : Esperanto kun Freinet pedagogio – Pédagogie Freinet et Espéranto

Ecole de Drom

(alklaku por grandigi – cliquez pour agrandir)

Unuklasa lernejo en la vilaĝo Drom

La unuklasa ŝtata lernejo de la vilaĝo Drom (227 loĝantoj),  ĉe Bourg en Bresse, estas aparta lernejo pro diversaj kialoj. La gelernantoj vizitas la saman klasĉambron de 6 jaraĝo ĝis 11, kaj ĝuas la saman instruiston, kiu ĝonglas inter diversaj niveloj. Se la francaj aŭtoritatoj respektus nur la nombron de gelernantoj (13), la lernejo jam estus delonge fermita, sed ili gardas ĝin funkcianta por avantaĝi la vivon de ĉi eta vilaĝo. Alia karaktero de la lernejo estas, ke la instruisto Sylvain praktikas Freinet-an pedagogion, kies metodoj aktivaj inspiras kaj tre similas al tiuj de LLG-oj de Koreio. La infanoj ĝardenas, bredas bestojn, verkas artikolojn en lerneja ĵurnalo, raportas, demokratie decidas, kunvenas, helpas unu la aliajn, memserĉas respondojn al siaj demandoj, aktiviĝas en komunaj projektoj. La lernejo ricevis la premion « Eco-école » (ekologia lernejo), atribuitan al ĉiuj instruorganizaĵoj kiuj engaĝas sin en respekto de la naturo.

En tuta akordo kun tiuj alternativaj instrumanieroj, logike, E°Bourg en Bresse intervenos dum 10 seancoj ĝis la fino de junio, por prezenti la internacian lingvon pere de ludmanieroj.

Une classe unique à Drom.

L’école à classe unique du village de Drom (227 habitants), près de Bourg en Bresse, est une école particulière à divers titres. Les élèves restent dans la même classe de 6 à 11 ans, et bénéficient du même enseignant, qui jongle entre les divers niveaux. Si les autorités françaises  ne respectaient que le nombre d’élèves (13), l’école serait fermée depuis déjà longtemps, mais elles la laissent ouverte pour favoriser la vie de ce petit village. Un autre caractère de l’école, c’est que l’enseignant, Sylvain, pratique une pédagogie de type Freinet, dont les méthodes actives inspirent et ressemblent beaucoup à celles des « écoles libérées » coréennes. Les enfants jardinent, élèvent des animaux, rédigent des articles dans le journal d’école, rendent compte, décident démocratiquement, se réunissent, s’entraident, cherchent eux-mêmes des réponses à leurs questions, s’activent dans des projets communs. L’école a reçu le label « Eco-école », attribué aux établissements scolaires s’engageant dans le respect de la nature.

En plein accord avec ces métodes alternatives, logiquement, Espéranto Bourg en Bresse interviendra pour 10 séances jusqu’à la fin de juin pour présenter la langue internationale de manière ludique.

Radio-elsendo : Solidareco-mesaĝo al niaj mezorientaj samideanoj. – Emission radio – Message à nos frères et soeurs espérantistes du Moyen Orient

Maram 2
تصل عارية
إلى قمم جبال سورية
و في مخيمات  اللاجئين
أقدامها تغرس في الوحل
أيديها تتشقق من البرد والتعذيب
ولكنها تتقدم

Elle va nue, la liberté,
sur les montagnes de Syrie
dans les camps de réfugiés.
Ses pieds s’enfoncent dans la boue
et ses mains gercent de froid et de souffrance.
Mais elle avance.

(lire tout le poème en Français)


– – –

Iras nude la libero

Sur siriaj montaroj

En kampoj de rifuĝintoj.

En koton sinkas la piedoj.

Fendetiĝas la manoj

Pro frosto kaj sufero.

Sed ŝi antaŭeniras.

(legu pli, esperante)


– – –

97. Poemoj de Maram-al-Masri tradukitaj

en la francan kaj en Esperanton – 25/04/16

(elsendo aŭdebla 100 % esperante) – Michel Fontaine kaj Catherine Ratton sciigas nin pri la siria poetino Maram al-Masri. Ili duvoĉe legas (en Esperanto kaj en la franca) kvin mirindajn poemojn de Maram. Temas pri : milito, virinoj, libereco. Tiu radio-elsendo estas nia solidareco-mesaĝo al ĉiuj niaj mezorientaj samideanoj. Ni scias kiom ili suferas. Ili devas scii, ke ni pensas al ili. Pere de ĉiuj rimedoj permesitaj de moderna teknologio, bonvolu partopreni por ke ĉi-tiu mesaĝo atingu ilin.

Plusoj (sube) :

  1. Poemo « Iŝi » (« Elles »)
  2. Intervjuo (en la franca) de Maram-al-Masri, de Fulvio Caccia, kadre de televida elsendo de « L’Observatoire de la diversité culturelle », dissendita de la TV stacio « TVM Est Parisien ».
  3. La sama intervjuo :  skribita kaj esperanta versio (transskribis kaj esperantigis Michel Fontaine).
  4. PDF-libreto : la poemoj legitaj dum la radio-elsendo (Eo) (ĉiuj rajtoj pri la tekstoj apartenas al Maram-al-Masri)

Tute esperanta versio – Version 100 % Espéranto


– – –

Esperanta versio

+ plia franca voĉo dum la deklamoj de la poemoj

Version En Espéranto + voix « off » française pour les poèmes

 

97. Poèmes de Maram-al-Masri traduits

en Français et en Espéranto – 25/04/16

Michel Fontaine et Catherine Ratton nous font découvrir la poétesse syrienne Maram-al-Masri. Il nous lisent à deux voix (en Espéranto et en Français) cinq très beaux poèmes de Maram, avec comme thèmes : la guerre, les femmes, la liberté. Cette émission est notre message de solidarité avec tous les espérantistes du Moyen-Orient. Nous savons combien ils souffrent. Ils doivent savoir que nous pensons à eux. S’il vous plaît, par tous les moyens permis par la technique moderne, participez tous à ce que ce message leur parvienne !

Bonus (ci-dessous) :

  1. Poème « Iŝi » (« Elles »)
  2. Interview (en Français) de Maram-al-Masri par Fulvio Caccia, dans le cadre d’une émission télévisée de « L’Observatoire de la diversité culturelle », diffusée sur la chaîne « TVM Est Parisien ».
  3. La même interview, sous forme écrite, et en Espéranto (transcription et traduction Michel Fontaine).
  4. Livret PDF des poèmes en Espéranto lus dans l’émission (tous droits réservés à Maram-al-Masri).

 

– – –

Iŝi (elles)

– – –

Mi vidis iŝin kun kaŝitaj bluaj ekimozoj

Sur la vizaĝo

Iŝiajn vundojn inter gamboj

Iŝian rideton lacan

Iŝian kaptitan revon

Iŝiajn mutajn vortojn

Mi vidis ĉiujn preterpasi surstrate,

Kiel animoj nudpiedaj,

Retroen rigardante,

Time, ke iŝi estus sekvitaj de la tempestaj piedoj,

Ŝtelistinoj de luno,

Iŝi preterpaŝas kun masko de ordinaraj virinoj.

Neniu kapablas rekoni iŝin

Krom tiuj, kiuj similas.

– – –

(esperantigis Michel Fontaine,

li tute preferis uzi la neologismojn “iŝi”, “iŝia”, “iŝiaj”,

kiuj pli bone kongruas kun la temo, kaj la stilo de Maram)

(kvankam ne tre kongruas kun la Fundamento,

tiun solvon proponis Kálmán Kalocsay kaj Gaston Waringhien)

 – – –

 

Intervjuo de Maram-al-Masri

ĉe la televida stacio TVM Est Parisien –

(en la franca)

  – – –

Klarigoj pri staĝo

Intervjuo de Maram-al-Masri

ĉe la televida stacio TVM Est Parisien –

Esperanta skribita versio

  – – –

PDF – libreto :

la poemoj legitaj dum la radio-elsendo (Eo)

Klarigoj pri staĝo

(alklaku)

(ĉiuj rajtoj pri la tekstoj apartenas al Maram-al-Masri)

  – – –

Ili verkis ĉi-tiun radio-elsendon :

Michel FONTAINE, Catherine RATTON, Jean-François SCHELCHER, kaj Pauline LAGACHE, reĝisorino ĉe Radio-B en Bourg en Bresse